صاحب امانت مخلوط نمايد مانند اينكه او درهمهايى را درد و كيسه سرباز به او بدهد و او آنها را با هم مخلوط نمايد در داخل يك كيسه قرار دهد اگر هم اين احتمال وجود داشته باشد كه صاحب مال از روى قصد درهمها را در دو كيسه قرار داده است تعدى بر شمرده مىشود تا چه رسد به اين كه او نسبت به كار قاصد بوده است .
مسأله 21 - منظور از اينكه امين در صورت تعدى و تفريط ضامن است اين است كه در صورتى كه مال تلف شود هر چند تلف شدن آن مستند به تفريط و تعدى نباشد ضامن است و به ديگر سخن با تعدى و تفريط در مال امّانتى يد امّانى او بدل به يد ضمانى و يا خيانتى ضامنى مىشود .
مسأله 22 - اگر مستودع نيت تصرف در امانت را نمايد امّا تصرفى هم نكند ، ضامن است بله اگر نيت غصب نمايد و بخواهد ديگر آن را به صاحبش باز نگرداند و مانند ساير غاصبين آن را معامله نمايد يد او يد ضمانى مىشود و يد او يد عدوانى است نه امّانى و اگر بعداً از اين نيت باز گردد هم ضمان او زايل نمىشود مانند جايى است كه منكر آن بشود و يا زمانى كه امانت را از او مطالبه مىنمايند و از دادن آن امتناع ورزد كه به محض اين كار يد امّانى او به يد ضمانى تبديل مىشود و اگر هم از آن افكار شيطانى باز گردد ضمان او بر طرف نخواهد شد .
مسأله 23 - اگر در امانت كيسهاى سر به مهر باشد و امين مهر آن را بشكند و برخى از آنچه كه در آن وجود دارد را بردارد ضامن همهى آن مىشود ، همانطور كه قبلًا نيز گفتيم اگر مال در حرزى نباشد و يا اينكه خود مستودع آنها را در ظرفى از ظرفهاى خود نهاده باشد و برخى از آن مال امّانتى را بردارد اگر به همان مقدار كه برداشته مقصود بوده است ، به همان ميزان نيز ضامن است و امّا اگر قصدش همهى آن مال باشد بعيد نيست كه از همان اولين برداشتش به اندازهى تمام مال ضامن است البته اين در صورتى است كه خود مستودع مال را درون حرز قرار داده باشد امّا اگر صاحب مال ، مال را خود درون حرز قرار داده باشد و درب آن را مهر نموده باشد و يا اينكه دوخته باشد و به دست مستودع سپرده باشد دراين صورت اگر بدون مصلحت و يا ضرورت درب آن باز شود به مجرد باز شدن ضامن است .
مسأله 24 - اگر مردى امانت را به دست همسر و خانواده اش بسپارد و يا خادمش تا آن را در جاى امنى قرار دهند گيرندهى امانت ضامن است مگر آنكه براى صاحب آن حكم وسيله را داشته باشد كه هر چه انجام مىدهد زير نظر او انجام مىدهد .
مسأله 25 - اگر امين در مال وديعه تفريط نمايد و آنگاه از اين تفريط دست برداشت و امّانت را در جايى مناسب قرارداد و بر محافظت از آن قيام نمايد و يا آنكه در آغاز امانت
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 141
مساهمون: السيد الخميني
ص١٤١