اجرت المسمى دريافت نمايد و هم مىتواند به غاصب رجوع نموده و اجرت المثل ايام تصرف را از او بگيرد ، و اگر بعد از تحويل گرفتن باشد مىتواند فقط به غاصب رجوع نمايد .
مسأله 21 - اگر عين مستأجره قبل از تحويل به مستأجر تلف شود ، اجاره باطل است .
همچنين اگر بعد از تحويل به مستأجر بدون فاصله متنابهى و يا قبل از فرا رسيدن زمان اجاره تلف شود ، اگر در بين اجاره باشد ، اجاره نسبت به مابقى باطل است و از مالالاجاره به مقدار آن مدت به مستأجر پس داده مىشود اگر نصف مدت باقى مانده باشد به نصف و اگر يك سوم مدت باقى مانده باشد ، يك سوم اجارهبها باز مىگردد و به همين صورت . اين در صورتى است كه اجرت عين در همهى مدت اجاره مساوى و برابر باشد ، ولى اگر متفاوت باشد آن تفاوت نيز در تقسيم نسبت رعايت مىشود به طور مثال اگر خانهاى را براى مدت يك سال اجاره كرده است كه اجارهى سه ماه زمستان آن دو برابر اجارهى فصول ديگر باشد به طور مثال اگر اجاره اش در بهار و تابستان و پائيز هزار تومان بوده باشد و در سه ماه زمستان دوهزار تومان و خانه در اواخر پائيز تلف گرديد از اجارهبهايى كه براى يك سال مقرر شده است دوسوم آن باز مىگردد و براى نه ماه كه گذشته است يك سوم آن باقى مىماند در هر جايى كه همانند اين مورد اتفاق افتد و در مدت اجاره در وسط آن ، فسخ پيش آيد به همين منوال عمل مىشود البته اين در صورتى است كه تمام مورد اجاره تلف شود اما اگر برخى از آن تلف شود اجاره نسبت به آنچه كه تلف شده باطل مىشود چه اينكه تلف از اول امر باشد يا در اثناى مدت به همان ترتيبى كه گذشت .
مسأله 22 - اگر شخصى خانهاى را اجاره نمايد و خانه از بين برود در صورتى كه ديگر نتوان از آن به خاطر اجاره استفاده نموده اجاره باطل است حال اگر از بين رفتن خانه قبل از تحويل آن به مستأجر باشد و يا بعد از آن و بلافاصله بعد از تحويل و قبل از سكونت در آن باشد تمامى اجرتى را كه پرداخته باز پس مىگيرد و گرنه نسبت به آن به همان حساب كه گذشت برمىگردد و اگر امكان استفاده از خانه به نوعى و سنخى وجود داشت به گونهاى كه چنين استفادهاى از نظر عرف هم قابل اعتنا باشد عقد اجاره باطل نمىشود و مستأجر مىتواند آن را فسخ نمايد و نيز مىتواند آن را باقى گذارد . و اگر فسخ نمايد حكم اجرتش برابر همان است كه گذشت . اگر برخى از اتاقهاى خانه تخريب شود در صورتى كه مالك به تعمير آن مبادرت ورزد طورى كه منافع آن فوت نشود بنا بر اقوى مستأجر حق فسخ ندارد و اجاره خود به خود هم منفسخ نمىشود و اگر موجر چنين كارى انجام ندهد اجاره نسبت به آنچه كه خراب شده باطل و نسبت به مابقى
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 117
مساهمون: السيد الخميني
ص١١٧