اشخاص مالك عمل آنها مىشود و موجر و اجير نيز مالك اجارهبها و اجرت مىشوند اما آنها حق مطالبهى اجرت و اجارهبها را ندارند مگر زمانى كه مورد اجاره را به تسليم مستأجر دهند هرچند تسليم واجب است اما اگر طرف مقابل حاضر به تسليم نيست مىتوانند تسليم نكنند آن يكى ملك را تحويل ندهد و اجير هم عمل را انجام ندهد .
مسأله 16 - زمانى كه اجاره به عين تعلق بگيرد تسليم منفعت آن به مستأجر اين گونه است كه عين را تسليم او نمايند اما در اجارهى شخص تسليم عمل به اين صورت مىگيرد كه آن عمل را تمام كند البته اين در اجارهاى است كه به خود عمل مانند نماز خواندن ، روزه گرفتن و يا حج گذاشتن براى مستأجر است يا حفر چاه در خانهى او و مانند اينها زيرا اينها رابطهاى با مال مستأجر كه در يد اجير باشد ندارند . در اين گونه موارد اجير قبل از اتمام عمل توسط اجير ، مستحق مطالبهى اجرت نيست . بعد از اينكه عمل به انجام رسيد نيز مستأجر حق ندارد امروز و فردا نمايد مگر اينكه در ضمن عقد اين گونه عمل كردن شرط شده باشد . كه مستأجر همهى اجرت را يا برخى از آن را قبل از عمل پرداخت نمايد حال چه صريح شرط شده باشد و چه ضمنى به طور مثال شرط شود هرگونه معمول پرداخت است مستأجر هم به همان طريق عمل نمايد ولى اگر متعلق به مال مستأجر در دست اجير ارتباط داشته باشد به طور مثال مستأجر لباسى به اجير داده باشد كه آن را بدوزد و يا نقرهاى به وى داده كه با آن انگشترى ريختهگرى نمايد و مانند اين موارد آيا همانند نماز و روزه تسليم اجرت به تمام كردن عمل است يا به تحويل گرفتن ؟ دو صورت وجود دارد بلكه دو گفتار كه اولين آن قوى تر به نظر مىرسد پس اگر بعد از تمام شدن عمل لباس در دست خياط تلف شود و طورى هم تلف شود كه اجير ضامن آن نباشد چيزى بر عهدهى او نيست و بايد اجرت او پرداخت شود بله اگر طورى تلف شود كه اجير ضامن آن باشد در آن صورت است كه بايد قيمت پارچهى دوخته را پرداخت نمايد نه پارچهى ندوخته را بنا بر هردو وجه مطلب همين طور است ، زيرا بنا بر هر دو وجه وصف دوخته شده به نفع مالكيت پارچه در ملك صاحب آن است .
مسأله 17 - در صورتى كه مستأجر دستمزد اجير را داده باشد يا به موجب شرطى كه بين آن دو شده است حق تأخير داشته باشد اما موجر حاضر نيست عين مال را تحويل دهد در اين حالت موجر از طرف حاكم اجبار به تحويل مىشود و اگر هم اجبار كردن او ممكن نباشد مستأجر حق دارد اجاره را فسخ نمايد و هر آنچه پرداخت كرده درخواست كند و يا مىتواند به اجاره باقى بماند و عوض منفعت تلف شده را از موجر مطالبه كند همينطور اگر مستأجر بعد از تسليم مال توسط موجر و تحويل گرفتن آن اجاره را فسخ نمايد چه بلافاصله چه بعد از آن لكن اگر بعد از مدتى اجاره را فسخ نمايد اجاره نسبت
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: السيد الخميني
ص١١٥