آن بر مروه فرود افتاد ، با توجه به اين كه مراد از كدىً و كداء در حديث ابنمسعود همان گردنهء پايينى است با آنچه از قطب حلبى از كتاب وى « المورد العذب الهنى في شرح سيرة عبدالغني المقدّسى » آمده - و من در نقل قول از ابونعيم بر آن كتاب استناد كردهام ، و خاطر نشان ساخته كه : بدين ترتيب دو نيمه شدن در خود شهر مكه اتفاق افتاده است - همخوانى ندارد . حديثى كه در مسند عبدبن حميد روايت شده ، خود دليلى بر آن است كه شقالقمر در مكه صورت گرفته است . متن اين حديث چنين است :
« عبدالرزاق از معمّر از قتاده از انس نقل كرده كه گفت : مردم مكه نشانهاى از پيامبرى خواستند و ماه دو بار در مكه به دو نيمه شد و آيهء :
اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ . . .
تا
سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ
از سورهء قمر نازل گرديد .
ذاهب مىگويد : اين حديث را ترمذى از عبدبن حُمَيد آورده كه نسبت به روايت سماعى ، دو درجه عالىتر ( با رجال كمتر ) است . و در برخى طرق نقل حديث انس آمده است : اهل مكه از پيامبر صلى الله عليه و آله خواستند كه آيتى به آنها نشان دهد ، او نيز دو نيمه شدن ماه را نشان داد كه ماه به دو نيمه شد ( و كوه ) حِرا را ميان دو نيمهء ماه ديدند .
قاضى عياض در « الشفا » « 1 » آورده است : مسروق از ابنمسعود روايت كرده كه دو نيمه شدن ماه در مكه رخ داد . بنا به گفتهء برخى از بزرگان ، اين مطلب را ابو يَعلى در مسند خود ، از حديث ابنمسعود نيز روايت كرده است ؛ همچنين از حديث ابنمسعود روايت شده است كه دو نيمه شدن در منا بوده است ؛ زيرا مسلِم در صحيح خود گفته است :
« منجاببن حرب تميمى براى ما حديثى گفته كه متن آن چنين است : از ابنمسهّر ، از اعمشبن ابراهيم ، از ابومعمّر ، از عبداللَّهبن مسعود نقل كرده است : ما با رسول خدا صلى الله عليه و آله در منا بوديم كه ماه دو پاره شد ؛ پارهاى پشت كوه و پارهاى ديگر در پايين آن ، و رسولخدا صلى الله عليه و آله به ما فرمود : گواه باشيد . » « 2 » ميان روايتى كه شقالقمر را در مكه دانسته ، با اين روايت كه آن را در منا بر شمرده
هامش
( 1 ) - الشفاء ، ج 1 ، ص 281 ( طبعة بيروت ) .
( 2 ) - مسلم ، باب « انشقاق القمر » ، شمارهء 2800 ( 44 ) .