من از جايم تكان نمىخورم در حالى كه تو با اين خانه ( خانهء خدا ) وداعى گفتى كه ديگر بدان باز نخواهى گشت و سرانجام همراه پدر برخاست و به آنجا كه پدر مىخواست همراهش رفت .
از اين روايت چنين برمىآيد كه آن حضرت طى زيارت پدرش از خانهء خدا و وداع ايشان ، خطراتى كه انتظارشان را مىكشيد درك كرده بود و درك چنين امرى البته از چنان سنى برنمىآيد . اگر آنچه را كه در رابطه با به ازدواج درآمدن دختر مأمون ( ام الفضل ) با ايشان اندك زمانى پس از فوت پدرشان را كه در پى گفتگوى ميان مأمون و عباس از يك سو و امام جواد و قاضى القضات يحيى بن اكثم از سوى ديگر انجام شد در نظر بگيريم مىتوان ادعا كرد كه آن حضرت به هنگام فوت پدر بيش از ده سال و احتمالا در حدود چهارده سال سن داشتهاند حال آنكه رواياتى كه اين نظر را تأييد كنند ، در دست نداريم .
بهر حال ، بيشتر روايات تصريح كردهاند كه ايشان مدت هفده سال پس از پدر ، زندگى كردند و در زمان معتصم عباسى بدرود حيات گفتند . و از فرزندان على كه جانشين ايشان شد و موسى و فاطمه و امامه را بجاى گذاردند و گفته شد كه ايشان دو پسر و سه دختر داشتند . امام رضا ( ع ) پدر گرامى ايشان ، در مورد امامتشان تصريح كرده بودند و از جمله كسانى كه تصريح به امامت ايشان را روايت كردهاند على بن جعفر بن - محمد صادق ( ع ) و صفوان بن يحيى و معمر بن خلاد و حسين بن بشار و بزنطى و واسطى و حسن بن جهم و ديگرانى كه نمىتوانيم همه را به نام ياد كنيم ، هستند .
در روايت زكريا بن يحيى بن نعمان بصرى آمده كه گفته است : از على بن جعفر شنيدم كه در سخن با حسن بن حسين بن على بن الحسين مىگفت : خداوند به هنگامى كه برادران و عموهاى امام رضا با او نابكارى كردند ، ياريش داد . و پس از سخنان درازى ، مىگويد : برخاستم و دست ابو جعفر محمد بن على الرضا ( ع ) را گرفتم و به ايشان عرض كردم : نزد خدا شهادت مىدهم كه تو امام منى . امام رضا گريه كرد و سپس فرمود :
عمو آيا از پدرم نشنيدهاى كه مىفرمود : رسول خدا ( ص ) مىفرمود : قربان آن فرزند بهترين كنيزك نوبه پاك نهاد « 1 » گردم كه از جمله فرزندانش ، آواره و سرگردان و دربدر از پدر و جدش مىباشد و دربارهاش مىگويند كه مرد يا هلاك گرديد يا سرگردان
هامش
( 1 ) مادر امام جواد ( ع ) كنيزكى از قبيلهء « نوبه » ( از قبايل سودان ) بود كه سبيكه نام داشت .