تا آن هنگام در قيد حيات مانده بود ، در روزهاى آخر زندگيش به مسجد رسول اللّه مىرفت و فرياد برمىآورد اى باقر علم آل بيت پيامبر ! و وقتى آن حضرت را مىديد به دست و پايش مىافتاد و بر آنها بوسه مىزد و سلام جدش رسول خدا ( ص ) را به وى مىرساند .
و در تذكرة الخواص ابن جوزى به نقل از « عطاء » يكى از بزرگان تابعين نقل شده كه او گفته است : من هرگز نديدم كه علما در محضر امام محمد باقر ( ع ) اين چنين احساس كوچكى و كوچك بينى كنند من خود حكم بن عيينة را ديدهام كه نزد او همچون گنجشك كوچكى بود كه از هر كارى عاجز و ناتوان مانده بود .
و آنها كه به توصيف حضرت پرداختهاند مىگويند : امام باقر ( ع ) در ميان برادرانش ، جانشين و وصى و قائم به امامت پس از پدرش بود و در علم و كمالات و زهد و بزرگى از همه برادرانش سر بود از همهء ايشان ، بزرگوارتر ، خوشنامتر و گراميتر بود و در علم و سنت و تفسير و ديگر فنون ، آنچه او داشت هيچ يك از فرزندان امام حسن و امام حسين عليهم السلام ، نداشتند و آن دسته از صحابهاى كه تا زمان وى باقى مانده بودند و نيز چهرههاى سرشناس تابعين و فقهاى مسلمان ، اصول و احكام دين را از وى روايت كردهاند و قرطبى دربارهاش گفته است :
- اى شكافندهء علم براى پرهيزكاران و بهترين كسى كه بخيلان نيز گشاده دستى و مالك بن اعين الجهنى نيز با ابيات زير او را مورد مدح و ستايش خود قرار داده است :
- وقتى مردم علم قرآن را طلب كنند تمامى قريش از عرضهء چنين علمى ، فرو مىمانند - و هنگامى كه گفته شود فرزند دختر پيامبر كجاست ؛ نزد او رشتههاى دراز اين علم را خواهند يافت - ستارگانى است كه براى شب روان نور افشانى مىكنند و كوههايى است كه دانش را به وسعت كوهها ، به ارث مىبرند .
و هنگامى كه به عمر بن عبد العزيز گفته شد كه على بن الحسين ( ع ) به خداى خود شتافت و دار فانى را وداع گفت ، گفت : چراغ دنيا و جمال اسلام و زينت عبادت - كنندگان از ميان ما رفت و به او گفته شد : او از خود فرزندى به نام محمد باقر به جاى گذاشته كه صفات او را داراست ، نامهاى به وى نوشت و آنچنان كه در روايت يعقوبى
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 204
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٢٠٤