دهيد آنچه را كه از راه تجارت و كسب حلال بدست آوردهايد ( از ابن مسعود و مجاهد ) .
بعضى ميگويند : يعنى از بهترين چيزى را كه بدست آورده و كسب كردهايد مانند آيه كريمه :
« لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ
« 1 »
»
( به نيكى نميرسيد مگر از آنچه دوست داريد انفاق كنيد ) .
از عبيد بن رفاعه روايت شده كه روزى رسول اكرم بر ما وارد شد و صدا زد : اى تجار ، شما ، فاجر و گناهكاريد جز كسانى كه پرهيزكارى و نيكى كنند و صدقه دهند . و على عليه السلام فرمود نه دهم رزق در تجارت است و بقيه آن در دامدارى . عايشه از رسول اكرم روايت كرده كه فرمود : « پاكيزهترين چيزى كه مرد مىخورد آن چيزيست كه از كسب بدست آورده و از آن ، فرزندانى پيدا كرده است » . سعيد بن عمير ميگويد از رسول اكرم سؤال شد كه چه نوع كسبى پاكيزهتر و حلالتر است فرمود كار هر كس به دست خودش و هر خريد و فروش صحيح و درستى .
على عليه السلام فرمود هر كس تجارت كند بدون علم و آگاهى در ربا خواهد افتاد .
درباره اين آيه « انفقوا » ( انفاق كنيد ) اختلاف شده است :
1 - امر به زكات واجب است ( از عبيدة سلمانى و حسن ) .
2 - دستور صدقه مستحبى است زيرا صدقات واجبه داراى مقدارى معيناند كه اگر كمتر از آن باشد دين و قرضى است كه بايد تمام آن پرداخت شود و اگر مالى كه زكاتش واجب است همهاش از نوع پست آن جنس باشد جائز است كه از همان نوع ، عطا كند ( از جبائى ) .
3 - صدقات واجبه و مستحبه هر دو را آيه كريمه شامل است و اين قول صحيحتر است و مقصود از آن انفاق در راه خير و اعمال نيك است بطور كلى و در اين آيه دلالتى است بر اينكه ثواب و پاداش صدقه از مال حلالى كه از كسب بدست آمده بيشتر است از مالى كه از غير راه كسب باشد زيرا در صورت اول ، زحمت بيشترى بر او دارد .
هامش
( 1 ) - آيه 92 سوره آل عمران