كرد . دفترخانه و انبارهاى چهار كمپانى بزرك كه اكنون با شركت يكديگر تمام ترانزيت بين روسيه و مشهد را به خود اختصاص دادهاند در اين محل واقع شده است . تا چند سال قبل اين كمپانيها جداگانه كار ميكردند و پيوسته در سر تعرفه و نرخ باربرى با هم مبارزه و رقابت ميكردند بطوريكه بيم آن ميرفت كه اگر اين وضع دوام پيدا كند در فاصلهء كمى همه ورشكست شوند ، اما اكنون كه با هم شريك و متحد شدهاند نرخها بالا رفته و شركت عايدات سرشارى پيدا كرده است .
بانك شاهنشاهى ايران
امروز پنجم سپتامبر است . يك قسمت مسافرت ما در اين راه كه در نظر ايرانيان شوسه و ممتاز است با زحمت و مشقت زياد يعنى با موحشترين وسايل شكنجهاى كه بتوان بتصور آورد انجام يافته است .
نخستين وظيفهء مسافرى كه بكشور تازهاى وارد ميگردد اين است كه باشتاب ببانك برود و پولى را كه براى ادامهء مسافرت لازم دارد بدست آورد . ما هم بمحض ورود ببانك شاهنشاهى رفتيم . اين بانك در ميان بازار واقع شده و مدير آن يكنفر انگليسى بود كه با خوشروئى ما را پذيرفت .
حوالهاى كه براى اين بانك داشتيم نقص نداشت و فورا وجه آن را در مقابل ما شمردند و تحويل دادند .
قونسولخانهء روس
بعدازظهر تصميم گرفتيم كه از قونسول روس ملاقاتى كنيم . عمارت قونسولخانه در ميان باغ وسيع باصفائى واقع شده و داراى درختان كهنسالى است كه بخيابان سايه انداختهاند ، در اين خيابانها جابجا حوضهاى كوچكى ديده مىشود كه آب با زمزمهء خوشى از آنها ريزش مىكند . سطح باغ از سطح كوچه پائينتر است و اين ترتيب در تمام جاها عموميت دارد زيرا كه خاك زمين را براى مصرف خشت و گل به كار مىبرند و به اين جهت سطح حياط از سطح كوچه پستتر مىشود .
اين باغ را براى محل قونسولخانه اجاره كردهاند ، قونسول ژنرال م . دوكلم
M . De ellm
عقيده داشت كه بايد دولت روسيه در اينجا زمينى را خريدارى كند تا ساختمانهائى به طرز اروپائى مطابق احتياجات از قبيل عمارت مسكونى قونسول و دفتر و منازل