مغازهء برناردى
در مشهد فقط يك مغازه وجود دارد كه اشياء مورد احتياج اروپائيان را به فروش مىرساند . اين مغازه شعبهء يكى از تجارتخانههاى بزرك پاريس است و بمديريت يكنفر ارمنى كه برناردى نام دارد اداره مىشود . اين ارمنى بخريد و فروش اشياء آنتيك نيز اشتغال دارد ، يك اعلان خطى بدين مضمون به پشت شيشهء در مغازه چسبانده بود : « مشتريان نبايد داخل مغازه شوند ، در بيرون توقف نمايند و منتظر نوبت خود باشند . »
من از برناردى راجع به اعلان توضيح خواستم . به من پاسخ داد كه غالبا مشتريان زيادى در دكان جمع ميشوند و هركس چيزى ميطلبد ، پس از آنكه همه رفتند و دكان خلوت شد مىبينم كه چيزى را ربودهاند .
وجه تسميه مشهد
6 سپتامبر - امروز روز جمعه و تعطيل عمومى است . تمام دكانهاى بازار بسته شده است . كسانى كه از روز يكشنبهء تعطيل انگليسها شاكى هستند خوب است كه بكشور شاهنشاهى بيايند و در روزهاى جمعه و اعياد و وفاتها بهبينند چگونه در ايران تعطيل عمومى را مراعات مينمايند .
بارى امروز براى من موقع مساعدى پيش آمد كه بتوانم نظرى بنوشتههاى مورخين اندازم و مطالبى را كه راجع بايران نوشتهاند مطالعه نمايم . كتاب لردكر زن انگليسى را همراه داشتم ، تاكنون كسى بهتر از اين نويسنده كتاب مشروحى راجع باوضاع ايران ننوشته است . در اين كتاب چنين نوشته شده :
كلمهء مشهد بمعنى محل شهادت است و اين شهر را به اين جهت مشهد ميگويند كه حضرت امام هشتم امام رضا پسر امام موسى در اينجا بشهادت رسيده و در اين شهر مدفون گرديده است .
آستان قدس رضوى
رحلت امام هشتم را بطرق مختلف نقل كردهاند ، پارهاى از مورخين نوشتهاند كه خليفه مأمون پسر هارون الرشيد نظر به كينهاى كه از حضرت رضا در دل داشت او را در اينجا حبس كرد و مخفيانه امر بقتل او داد .
روايت ديگر ميگويد كه آن حضرت را كسى نكشت و در منزل خود در شهر