تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 489

مساهمون:

ص٤٨٩
سوم - كاظم عراقى كه او نيز از شاگردان آقاميرك بوده است . چهارم - حاج محمد نقاش كه معروف به مير نقاش اصفهانى است . اين هنرمند مدير موزهء نقاشيهاى شاه طهماسب صفوى بوده است .

تذهيب كنندگان

مذهبين ، طلا را به شكل ورقه‌هاى نازك يا گرد به كار ميبردند . در قرآنهاى مصرى طلا برنگ زرد برنج مانندى براى تذهيب به كار رفته است و معلوم است كه اين رنگ را بوسيلهء آلياژى فراهم ميكرده‌اند . براى به كار بردن ورقه‌هاى نازك طلا قبلا مادهء چسبنده‌اى كه شايد سفيدهء تخم مرغ و يا يكنوع ژلاتين تركيبى بوده روى كاغذ ميماليدند و بعد رنگى بزمينه ميزدند و ورقه‌ها را روى آن ميچسبانيدند . براى استعمال گرد طلا ابتدا آن را با صمغ يا مادهء چسبندهء ديگرى مخلوط ميكردند و با قلم‌مو آن را به كار ميبردند و نيز از گرد طلا مركبى ميساختند و با قلم‌هاى نازك تحرير ميكردند . گاهى روى جلد كتاب‌ها را با ورقهء طلا زينت مينمودند و اگر جلد بزرگ بوده ناچار همان مخلوط گرد طلا را با قلم روى آن ميكشيدند و بعد پرداخت مينمودند زيرا كه نقاشى در روى ورقه‌هاى طلا با زحمت زياد صورت ميگرفته است . حواشى كتابها را نيز بوسيلهء قلم‌مو با طلا تزيين ميكرده‌اند و اغلب تزيينات آنها به شكل شاخ و برگ و گل است . در بعضى از كتب تمام صفحات را با طلا تزيين كرده‌اند و دورنما و شكل حيواناتى از قبيل ميمون و صور مرغان خيالى را در آنها ترسيم كرده‌اند . آميزش خطوط سياه متن با تزيينات رنگين اغلب جلوهء مخصوصى دارد و در اروپا اين صفحات مانند مينياتورهاى نفيس و ممتاز با بهاى زياد بمعرض خريد و فروش درميآيند و دست بدست ميگردند . بعضى از كتب دعاى چينيان هم با همين سبك زينت يافته است . ما در زير نام بعضى از هنرمندان ايرانى را كه در فن تذهيب استاد بوده‌اند ذكر ميكنيم :