تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 390

مساهمون:

ص٣٩٠
قبضهء شمشير گاهى با حكاكى تزيين شده و گاهى داراى مدالى است كه در آن ، تاريخ ساخت يا كلمهء مقدسى نقش بسته است . « شاردن » نقل مىكند كه در زمان او هيچيك از ايرانيان بدون اين شمشيرهاى سركج از شهر بيرون نميرفتند . تيغهء اين شمشيرها بقدرى برنده بود كه بر طبق داستانهاى قديمى اگر با دست پهلوانى بسوارى زده ميشد او را از فرق سر تا روى زين بدونيم ميكرد . شمشير آبدار ايرانى در دنيا مشهور بوده است ، مينياتورهاى قرون شانزده و هفده پهلوانان دليرى را نمايش ميدهند كه با شمشير حريف را مانند خيارى بدونيم كرده‌اند . قبضهء شمشيرهاى افغانى اغلب از يك قطعه فولاد ساخته شده و داراى صور و تزيينات طلائى است و در روى تيغهء آن خطوط فرورفتهء مستقيم يا منحنى ديده مىشود .

خنجر

خنجرها دو نوعند ، بعضى تيغهء راست و مستقيم و بعضى تيغهء سركج دارند . تيغهء نوع اول در دسته‌اى كه از استخوان معروف بشيرماهى ساخته شده فرورفته است ، سر تيغه تقريبا مثلث شكل است و هرقدر به طرف دسته ميرود پهن‌تر مىشود تا استحكام داشته باشد و دستهء آن هم دستگيره‌اى به شكل نيم‌دايره دارد . خنجرهاى سركج اغلب داراى دسته‌اى هستند كه از شاخ گاو يا عاج ساخته شده است تيغهء آنها بسيار نازك است ولى در پشت ضخامت زيادى دارد . در روى تيغه و در پشت آن شيارهائى به منظور استحكام ترسيم شده و با نقوش طلائى زينت يافته است نوك آنها هم مخروطى شكل است تا تيغه در برخورد با اشياء سخت محفوظ بماند . يك قسم سلاح ديگر هم‌اكنون در تمام ايران مخصوصا در خراسان زياد ديده مىشود . اين سلاح كه به شكل شمشير مستقيم دو دم است قمه نام دارد . طوايف چركس عموما قمه‌اى بكمر ميبندند كه انتهاى غلاف آن تا زانو ميرسد . اين سلاح داراى غلافى آهنى است كه با رشته‌هاى سيم و زر زينت يافته است . قمه را در ايران و بيشتر در قفقاز ميسازند و فقط يكطرف تيغهء آن را با طلا و نقره زينت مينمايند ، طالبين اسلحهء قديمى نبايد
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 390 | هانرى رونه دالمانى / محمد على فره وشى