قسمت چهارم اسلحهسازى
فولادگرى
ايرانيان عشق و علاقهء زيادى بانواع اسلحه دارند و صنعتگران را واميدارند كه حتى المقدور طلا و نقره در آنها به كار برند و با نقوش زيبائى آنها را تزيين نمايند . بهترين نوع اسلحه در اصفهان و خراسان و قزوين و شيراز ساخته مىشود مخصوصا صنعتگران شيرازى در ساختن شمشير شهرتى دارند .
شهر اصفهان صنعتگران قابلى دارد كه هرنوع سلاحى را در كمال خوبى ميسازند و تاكنون هيچيك از شهرهاى ايران نتوانسته است در اين صنعت با اصفهان برابرى نمايد .
سابقا در خراسان نيز اسلحهسازى معمول بود ولى مصنوعات آنجا بپايهء كارهاى اصفهان نميرسيد . شهر كرمان هم در قرن سيزدهم در اسلحهسازى شهرتى داشت ، « ماركوپولو »
( Marco polo )
جهانگرد قديمى معروف مينويسد : « صنعتگران كرمانى در ساختن آلات و ابزار جنگى مهارتى دارند ، زين و برگ و دهانهء اسب و مهميز و شمشير و كمان و تركش و ساير اسلحه را بسيار خوب و خوشنما ميسازند » .
طريق بدست آوردن فولاد
براى بدست آوردن فولاد خوب و آبدار سابقا در ايران عملياتى انجام ميدادند . مثلا پس از آنكه شيئى مخصوصى يك دفعه آهنگرى ميشد آن را مدت شش تا هفت روز در آب گرم ميگذاردند و دقت ميكردند كه درجهء حرارت آن هميشه يكسان باشد و تغييرى در آن حاصل نشود و براى اينكه حرارت ملايم و يكدست باشد در زير ديك پهن ميسوزاندند و پس از هفت روز آن را از ديگ بيرون ميآوردند و همين كه سرد ميشد آن را صيقل ميدادند .
براى صيقل دادن فولاد مادهء معدنى مخصوصى را در آب حل ميكردند و آن را بوسيلهء پارچهاى گرماگرم در روى فولاد ميماليدند و پس از انجام اعمال لازم آن را با آب ميشستند .