تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 330

مساهمون:

ص٣٣٠
قصر عالى و كليساى معروف خود را بعهدهء او واگذار نمود و بعد از او هم امپراتور « ژوستينين » دوم براى تزيين پاىتخت خود باستادان ايرانى مراجعه كرد و آن‌ها هم عمارات مجلل و باشكوهى براى او ساختند .

منشاء سبك معمارى ايران

دانشمندان باستان‌شناس باخترى مدت زمانى در اين فكر بودند كه معماران ايرانى از كجا و از چه راه اين سبكهاى خوشنما و هم‌آهنك تزيينى را فراگرفته‌اند و آيا اين سبكها منحصرا از ابتكارات خود آنها مىباشد يا از جاهاى ديگر الهام گرفته‌اند ؟ بالاخره پس از كنجكاويهاى زياد به اين نتيجه رسيدند كه مسلما خود آن‌ها مبتكر اين سبكها بوده‌اند و اين صنعتگران ماهر از مطالعات دقيق خود و مخصوصا از نمونه هائيكه طبيعت در دسترس آن‌ها گذاشته بوده است به اين ابتكارات نائل گرديده‌اند . اشكال خوشنما و موج‌دار را از سلسلهء نباتات و گلها اقتباس كرده‌اند و تزيينات بلورمانند و مقرنس‌كارى را از سلسلهء احجار معدنى بعاريت گرفته‌اند و رمز اشكال منظم را از سلسلهء حيوانى بدست آورده‌اند و مسلم است كه اصول و قواعد هندسى هم كه در تمام موجودات خلقت ديده مىشود از نظر آن‌ها دور نبوده است . خطوط راه‌راه رنگين و لعاب مينائى كه براى تزيين و حفظ آجرهاى كاشى به كار ميرود از انواع صدفها اقتباس شده است ، از مطالعهء شكل و تركيب حيوانات دريائى مانند طايفهء مرجان‌ها و قنفذ البحرها طرز ساختمان گنبدهاى حيرت‌آور را دريافته‌اند و از مشاهدهء برخى از غارها كه قطرات آب از سقف آن‌ها ميچكد و متحجر مىشود و آويزهاى بلورمانندى تشكيل ميدهد توانسته‌اند تزيينات پست‌وبلندى كه به شكل لانهء زنبور هستند در درون عمارات بوجود آورند .

تركيبات معمارى ايرانى

استفاده‌اى كه ايرانيان از مطالعهء احجار متبلور كرده‌اند اساس و منشاء تزيينات معمارى خاورى شده است . آشوريها در زمان‌هاى بسيار دور تركيبات سطوح و زوايا را در عمارات به كار برده بودند ، اين تركيبات در دوران سلطنت سلسلهء هخامنشيان و اشكانيان رو بتوسعه