تعليمات ابتدائى
در دهكدهها و نواحى دور از مراكز بزرك ، ملائى به تعليم و تربيت كودكان ميپردازد و خواندن و نوشتن را به آنها مياموزد .
ورود به اين مكاتب تابع شرايط و مقرراتى نيست و معمولا اطفال را در هرسنى كه باشند در اين مكاتب ميپذيرند . اعيان و اشراف اطفال خود را بمكتب نميفرستند ، معلمين و مربيانى را به خانه ميآورند تا به تعليموتربيت آنها بپردازند و غالبا مرد معمرى هم سمت للگى آنها را دارد و آنها را بگردش ميبرد و آداب معاشرت و مراسم اخلاقى را به آنها ياد ميدهد .
نمونهء يك صفحه از قرآنى كه در مدارس ايران قرائت مىشود ( كلكسيون مؤلف )
در مكتبخانهها شاگردان دوزانو در اطراف معلم نشسته و در حالى كه درس را با آواز بلند ميخوانند اتصالا بدن خود را بجلو و عقب حركت ميدهند ، شاگردان قسمتهائى از قرآن را بدون ترجمه ميخوانند و غالبا خود معلم هم از عهدهء ترجمهء