فصل چهارم
قسمت اول تعليموتربيت در ايران : مدارس - تعليمات ابتدائى - دار الفنون - تحصيل طب - علوم سياسى - مدرسهء نظام - صنايع مستظرفه - مدارس ملى - مدارس ميسيونهاى خارجى .
قسمت دوم قشون ايران : سربازگيرى - شغل نظامى - اسلحه و لباس نظاميان - گارد سلطنتى - توپخانه - مربيان خارجى .
قسمت سوم مذهب : تشيع - سلسلهء روحانى - ملاها - سادات - مجتهدين بزرك - نفوذ روح مذهبى - درويشان - لباس و مختصات آنان - طرز گدائى درويش - درويش ساحر و كيمياگر - فساد اخلاق آنان - اقسام مختلف درويشها طريقهء درويش شدن - طرز عبادات شيعه - زيارتگاههاى مهم - تشكيل كاروانهاى زوار - ايجاد زيارتگاه - ماه رمضان و روزه - مهمانيها و احسانها - ماه محرم و تعزيه - نمايشات حزنانگيز - عاشورا - نمايشات خندهآور - عيد قربان .
قسمت چهارم تفريحات و سرگرميها : چوگانبازى - رقص و موسيقى - انواع بازيها - شكستن جناق - اسبدوانى - نوروز - تبادل هدايا - سرگرميهاى نوروز - نوروز در دربار شاهى .
قسمت اول - تعليموتربيت در ايران
در زمان مظفر الدين شاه طرز تعليموتربيت اروپائى در ايران معمول گرديد و بجاى مكتبخانهها مدارس منظمى داير شد و روزبروز هم توسعه پيدا ميكنند .