و منتشر نمود بمحض وصول اين اعلان تجار تنباكوفروش دكانهاى خود را بستند و ديگر كسى لب بقليان نزد اين اعلان باندازهاى در ايران تأثير داشت كه زنان اندرون شاه هم از استعمال دخانيات اجتناب كردند و آنچه قليان بود همه را شكسته بدور انداختند .
در 26 همان ماه ديوارهاى شهر تهران از اعلانات پوشيده شد و مضمون آنها اين بود كه اگر بيگانگان و كارمندان كمپانى تا 24 ساعت ديگر از تهران خارج نشوند هرواقعهاى كه روى دهد خود را مسبب آن بدانند و بقدرى شورش و هيجان بالا گرفت كه شاه مجبور شد در 28 همان ماه قرارداد با كمپانى را لغو نمايد . پس از اعلان شاه نظر باينكه انگليسيها از تهران خارج نشده بودند باز شورش باقى بود و زدوخوردهاى مختصرى هم بوقوع پيوست و مدير كمپانى هم چون از عمليات خود مأيوس گرديد در آخر ژانويه 1892 اعلانى منتشر كرد كه براى بقاى امتياز اصرارى نخواهد داشت پس از اين وقايع كمى آرامش پيدا شد و رؤساى نهضت بتوسط جارچيان اعلان كردند كه حكم تحريم مرتفع گرديد و مردم در استعمال توتون و تنباكو آزاد هستند .
ملاها چون از مقاومت خود نتيجهاى گرفتند درصدد برآمدند كه تمام امتيازات بيگانگان را لغو نمايند و صحبت از لغو امتياز بانك انگليس بميان آمد اما شاه مقاومتى كرد و بعلما خاطرنشان نمود و گفت كه الغاى اين امتياز به تجارت و اقتصاديات كشور لطمه بزرگى وارد خواهد ساخت و من حاضر نيستم كه مملكت دچار خسارت و اختلال شود .
ملاها در مقابل تهديد و دلايل شاه تسليم شدند و مردم را بسكوت دعوت كردند اما كاملا آرام ننشستند و چون ميدانستند كه ناصر الدين شاه تراشيدن ريش را از اروپا بايران ارمغان آورده و عمل كرده است و نيز براى اينكه درجهء اطاعت ملت را نسبت به خود بفهمند اعلانى منتشر كردند كه تراشيدن ريش مخالف دستورهاى مسلمانى است و كسى نبايد ريش بتراشد .
شاه به اين اعلان اعتنائى نكرد و در يك روز سلام بيكى از ديپلماتهاى اروپائى
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 1101
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص١١٠١