در متن ديگرى آمده كه يهوديان از دژهاى خود پايين آمدند . مسلمانان همگى را بند برنهادند . رسول خدا ( ص ) بر آن بود كه همهء آنان را بكشد ، امّا عبد اللّه بن ابى پافشارى كرد تا حضرت آنان را رها كند ، با اين حجّت كه وى مردى است كه از پيشامدها بيم دارد و نمىتواند آنها را كه چهارصد نفر بىزره و سيصد نفر زرهپوش بودند و او را از سرخ و سياه محافظت كردند ، رها سازد . رسول خدا ( ص ) به درخواست و اصرار عبد اللّه ابن ابى پاسخ داد و يهوديان را از مدينه بيرون كرد . اين آيه دربارهء وى فرود آمد ؛
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَ النَّصارى أَوْلِياءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ
. .
وَ مَنْ يَتَوَلَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغالِبُونَ
. « 1 »
پيش از اين كه به موضوع ديگرى بپردازيم ، لازم مىدانيم درباره غزوهء بنى قين قاع چند نكته را مورد توجّه قرار دهيم ؛
أ . نزول آيه سوره مائده
ما فرود آمدن اين آيه را دربارهء عبد اللّه بن ابى مورد ترديد مىدانيم ، زيرا
1 . آيه مباركه خطاب به مؤمنان است ، در حالى كه عبد اللّه منافق بود . علاوه بر اين سخن از يهود و نصارى است . در حالى كه نصارى در قضيهء بنى قين قاع هيچ نقشى نداشتند . مگر اين كه بگوييم : آيه خطاب به مؤمنان است و يك قاعدهء كلى براى پرهيز مؤمنان از اتخاذ مواضعى همچون عبد اللّه بن ابى به شمار مىرود . بدين ترتيب اقدام عبد اللّه سبب نزول آيه بود .
2 . همگان تصريح كردهاند كه سورهء مائده به طور يك جا در حجة الوداع ، سال رحلت پيغمبر ( ص ) فرود آمده است . « 2 » در حالى كه قضيهء بنى قين قاع پيش
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) : 51 - 56 .
( 2 ) . بنگريد : الدر المنثور ، 2 / 252 .