از جنگ احد بوده است . جنگ احد در سال سوم هجرى به وقوع پيوست .
راز اصلى اصرار بر نزول اين آيات به مناسبت مذكور ، فريب افراد سادهلوح است تا در قضيه غدير خم كه همواره خار چشم دشمنان كينهتوز على ( ع ) بوده ، ترديد كنند و اين حقيقت مسلّم را زير سؤال ببرند .
على الظاهر اين آيات براى پرهيز دادن مسلمانان از گرايش به اهل كتاب فرود آمد كه نشانههاى آن گاهى اوقات به گونهاى بروز مىكرد . مواردى در تاريخ ثبت شده كه رسول خدا ( ص ) برخى از صحابه را كه به فرهنگ يهوديت گرايش نشان مىدادند ، به شدّت بازخواست و مورد انتقاد قرار مىداد . چنان كه روزى صفحهاى از تورات را در دست عمر بن خطّاب ديد ، چنان خشمگين شد كه آثار خشم بر چهرهاش نمايان گشت . سپس به عمر فرمود :
آيا بهتر از اين براى شما نياوردهام ؟ به خدا قسم ؛ اگر موسى زنده بود ، راهى نداشت جز پيروى از من . « 1 »
گرايش به فرهنگ اهل كتاب پس از رحلت رسول اكرم ( ص ) اوج پيدا كرد .
نقش يهوديان و نصاراى مسلمان شده در اين باره مثال زدنى است . پيش از اين در مباحث مقدماتى در اين باره سخن گفتيم . در هر حال اين موضوع يكى از بايستههاى پژوهشى است .
ب . پرچم
به نظر مىرسد كه پرچم اين جنگ ، به رنگ سياه بود ، زيرا اين رنگ ، پرچم جنگ بود . از سوى ديگر رسول خدا ( ص ) بر اهل كفر ، و شرك و گمراهى خشم گرفت و به جنگ آنان رفت . كميت در اشاره به همين نكته مىگويد :
هامش
( 1 ) . بنگريد : مقدمه ابن خلدون ، 436 ؛ اضواء على السنة المحمّديه ، 162 ؛ الاسرائيليات و اثرها فى كتب التفسير و الحديث ، 86 ؛ فتح البارى ، 13 / 281 ؛ مسند احمد ، 3 / 387 .