مردم را بدبين و پريشان يافت . پس سوگند خورد كه تا قرآن را گرد نياورد ، رداى خويش از دوش نيفكند ؛ پس سه روز در خانه نشست تا قرآن را گرد آورد . اين نخستين مصحفى بود كه در آن قرآن را از آنچه از بر داشت گرد آورد .
اين مصحف نزد خاندان جعفر بود و من در روزگار خود نزد ابو يعلى حمزه حسنى ( رحمه الله ) مصحفى به خط على بن ابىطالب ( ع ) را ديدهام كه برگهايى از آن جدا شده بود و فرزندان حسن در طول زمان آن را به ارث برده بودند . چينش سورهها بر اساس آن مصحف چنين است . « 1 »
گردآورندهى كتاب گويد : ولى چگونگى ترتيب سورهها از نسخهى الفهرست افتاده است . وى پيش از آن ، چينش سورهها را بر اساس مصحف ابنمسعود و مصحف ابىّ بن كعب نقل كرده كه آنها بر خلاف ترتيب مصحفهاى ما بوده است .
طبرى : پيامبر ( ص ) در روز فتح مكه فرمود : هان ! هر خونى كه در جاهليت ريخته و هر تفاخرى كه در جاهليت بوده است ، همه در زير پاهاى من باد . اولين خونى كه آن را ناديده مىگيرم خون ربيعة بن حارث بن عبدالمطلب ( پسر عموى حضرت ) است كه يكى از فرزندان او در روزگار جاهليت كشته شده بود . « 2 »
ابن عبدالبر در شرح حال لهيب لهبى گويد كه وى به رسول خدا ( ص ) گفت : پدر و مادرم فداى شما باد ! ما اولين كسانى هستيم كه توانستيم از پاسدارى آسمان پاسدارى ، و رانده شدن شيطانها ، باز داشته شدن آنها از گوشسپارى در زمان بارشهاى شهابى آگاهى يابيم ؛ چه نزد پيشگويى از ميان خود به نام خطر بن مالك كه 280 سال از عمر وى گذشته و داناترين كاهنان ما است ، رفتهايم . تا آنجا كه گويد : آن كاهن گفته است :
قد منع السمع عتاة الجان * بثاقب به كف ذى سلطان
من اجل مبعوث عظيم الشان
هامش
( 1 ) . الفهرست ، جلد اول ، جزء اول ، ص 70 ، مقالهى اول ، فن سوم
( 2 ) . تاريخ الامم و الملوك 11 / 528 .