كردن آن نرم ، و زهرش كشنده است ، بنا بر اين دورى كن از آنچه تو را در دنيا شاد مىسازد ، زيرا از متاع دنيا اندكى به همراه تو مىماند ، و اندوههاى دنيا را از خود دور كن ، چون به جدايى از آن و دگرگونى آن يقين دارى ، و هر چه انس و علاقهات به دنيا بيشتر است ، بيم و هراست بيشتر باشد زيرا اهل دنيا هر گاه به آن دل بست ، دنيا او را به سختى و ناراحتى مىكشاند . ( 49 ) مثلى ديگر براى دنيا ، در مورد اين كه پس از غرق شدن در امور دنيا ، رهايى از پيامدهاى آن دشوار است : پيامبر ( ص ) فرمود : مثل صاحب دنيا مانند كسى است كه روى آب رود ، آيا ممكن است كسى در آب راه برود پاهايش تر نشود ؟ و اين سخن نادانى آن گروهى را مىرساند كه گمان مىبرند كه ممكن است در نعمتهاى دنيا غرق باشند اما دلهايشان نسبت به دنيا پاك و علاقه دنيا از باطنشان گسسته باشد ، و اين يك حيله و مكر شيطانى است ، زيرا اگر آنان را از حالتى كه دارند ، بيرون كنند ، از جدايى دنيا بيش از همه مىنالند . پس همان طورى كه راه رفتن در آب ، ناگزير از تر شدن پاهاست ، رابطهء با دنيا نيز باعث دلبستگى و تاريكى دل مىشود حتى دل به دنيا بستن حلاوت عبادت را از بين مىبرد . ( 50 ) عيسى ( ع ) فرمود : براستى مىگويم : همان طورى كه بيمار از شدت درد به غذا مىنگرد و لذّت نمىبرد صاحب دنيا نيز از عبادت لذّت نمىبرد ، و شيرينى آن را درك نمىكند با حلاوتى كه از دنيا يافته است ! به راستى مىگويم : هر گاه مركبى را سوار نشوند و بىاعتنا باشند ، بدخو و سرسخت شود ، همين طور دلها را اگر با ياد مرگ و انجام عبادت ، نرم نكنند ، قساوت و خشونت پيدا كند . و براستى به شما مىگويم : هر گاه يك مشك پاره نباشد ممكن است ظرف براى عسل شود ، همچنين ، اگر دلها را هواهاى نفسانى پاره نكنند و طمع آلوده نسازد و يا نعمتهاى دنيا به قساوت نكشاند ، ظرفهاى حكمت خواهند شد .
پيامبر ما ( ص ) فرمود : از دنيا گرفتارى و آشوبش مانده است . و مثل عمل
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 277
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٧٧