الفرق بين الشك والوسواس
س : فرق بين كثير الشك ووسواسى چيست ؟
السيد السيستاني : وسواسى كسى است كه شكش غير عقلايى است ولى كثير الشك شكش عقلايى است ولى زيادتر از معمول حالت شك به أو دست مىدهد . « 1 »
السيد الشبيري : كثرت شك در اثر عدم اجتماع حواس است ووسوسه تضييقى است كه در اثر يقين نكردن يا دير يقين كردن پيدا مىشود . الخاتم .
آقا زاده سيد محمد : آقا قائل به احتياط است .
* * * الشيخ البهجت : منشأ در آنها فرق دارد . « 2 »
الشيخ التبريزي قدس سره : وسواسى كسى است كه شك أو خارج از متعارف است ونوعاً در عمل شك مىكند ، اما كثير الشك كسى است كه به حد وسواس نرسيده وكسى كه به طور عادت در هر سه نماز متوالى شك كند ، كثير الشك است . « 3 »
الشيخ الصافي : كثير الشك كسى است كه در نظر عرف زياد شك مىكند ولى به حد سواس نرسيده ومخصوصاً كه فرمودهاند اگر در سه نماز يا در يك نماز سه مرتبه شك كند كثير الشك است وحال آنكه چنين شخصي وسواسى محسوب نمىشود . « 4 »
الشيخ الفاضل : كثير الشك في الطواف لا يعتني بشكه كما في الصلاة والمرجع فيه هو الصدق العرفي . « 5 »
الشيخ المكارم : كثير الشك بودن يك امر عرفى است يعنى مردم بگويند أو بسيار شك مىكند . « 6 »
هامش
( 1 ) مهر دفتر .
( 2 ) مهر دفتر .
( 3 ) كتبي .
( 3 ) كتبي .
( 4 ) كتبي .
( 5 ) جامع المسائل ص 89 .
( 6 ) الأخير ص 216 .