عصمت ، از شرايط امامت است . چنان كه خداى سبحان در بيان گفتگوى خود با ابراهيم در سوره بقره مىفرمايد :
وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ ؛
« 1 »
و هنگامى كه پروردگار ابراهيم او را با بلاهايى امتحان كرد و وى همه را به انجام رسانيد ، فرمود : من تو را امام و پيشواى مردم قرار دادم ، گفت : از نسل و ذريّه من هم ، فرمود : عهد و پيمان من به ستمكاران نخواهد رسيد .
و در سوره انبياء مىفرمايد :
وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا . . . ؛
« 2 »
و آنان را « امامانى » قرار داديم كه به فرمان ما راه نمايند . . .
و در همين سوره [ انبياء ] برخى از آنان مانند : نوح ، ابراهيم ، لوط ، اسماعيل ، ايوب ، ذالكفل ، يونس ، موسى ، هارون ، داود ، سليمان ، زكريا ، يحيى و عيسى را نام برده است . و در ميان كسانى كه آنان را - در اين سوره - به « امامت » توصيف كرده : نبى و رسول و وزير و وصى ، همه آمده است . بنابراين ، آشكارا درمىيابيم كه خداوند متعال شرط « امام » بودن را ، ظالم نبودن قرار داده است . خداوند سبحان « امام » را « خليفه » خود در زمين معرفى كرده است . چنان كه در خطاب به داود مىفرمايد :
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ . . . ؛
« 3 »
اى داود : ما تو را خليفهاى در زمين قرار داديم .
و در بيان معرفى آدم به فرشتگان مىفرمايد :
وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً . . . ؛
« 4 » و هنگامى كه پروردگارت به فرشتگان گفت : من در زمين « خليفه » اى قرار مىدهم .
شرح و توضيح اين آيه - به يارى خدا - پس از تفسير واژههاى آيات گذشته مىآيد .
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 124 .
( 2 ) . سوره انبياء ، آيه 73 .
( 3 ) . سوره ص ، آيه 26 .
( 4 ) . سوره بقره ، آيه 30 .