منسوخ و محكم و متشابه را نشناسد سخت هلاك شده و هلاك كرده است . » « 1 »
و چون امامان اهلالبيت ( ع ) در بيان احكام به سخن خدا و رسول تكيه مىكردند و علماى مكتب خلفا به رأى و قياس تمسّك مىجستند ، وقوع اختلاف بين اين دو مكتب در بيان احكام - چنان كه مىآيد - حتمى و قطعى بود :
عذافر صيرفى گويد : « همراه حَكَم بن عتبه نزد امام باقر ( ع ) بودم و او پيوسته از امام ( ع ) سئوال مىكرد و آن حضرت پذيرايش مىشد تا در موضوعى اختلاف كردند و امام باقر ( ع ) فرمود : پسرم ! برخيز . [ او برخاست ] و كتابى پيچيده و بزرگ آورد و امام آن را گشود و در آن نگريست و رو به حَكَم كرد و فرمود : « اى ابا محمد ! تو و سلمه و ابوالمقدام به هر سو كه خواستيد ، راست يا چپ ، برويد كه به خدا سوگند علم را موثّقتر از اين ، در نزد قومى كه جبرئيل بر آنها نازل مىشد ، نخواهيد يافت . » « 2 »
البته امامان اهلالبيت ( ع ) ف بر خلاف علماى مكتب خلفا ، هميشه امكان اظهار و بيان احكام اسلام را - كه از رسول خدا ( ص ) بدانها رسيده بود - نداشتند ؛ چنان كه امام صادق ( ع ) فرمود : « پدرم گاهى فتوا مىداد و گاهى پروا مىكرد و ما نيز - دربارهى شكار باز و شاهين - پروا مىكرديم . اما اينك پروا نمىكنيم و حيوان شكار شده به وسيله آنها را [ اگر جان داده باشد ] حلال نمىدانيم مگر آنكه به ذبح شرعى برسند ، چون در كتاب على ( ع ) آمده است كه خداى عزّوجلّ مىفرمايد : ( وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبينَ ) يعنى : « وش كار سگهائى را كه آموزش دادهايد » . « 3 »
هامش
( 1 ) . كافى 1 / 43 .
( 2 ) . رجال نجاشى ، / 279 .
( 3 ) . كافى 6 / 207 . تهذيب 9 / 33 . وسائل 16 / 26 . .