فرجام رساند ، و انديشه و آرزويش آن بود كه فرد موردنظر را در ميان اهلبيت خويش از نوادگان « عبدالله بن عباس » و « على بن ابىطالب » بيابد ؛ لذا توجه خود را ابتدا به كسانى كه از حال و مذهبشان آگاهى داشت معطوف كرد و سپس دامنه تحقيق را گسترش داد و توان خود را مصروف كسانى كرد كه نزد او ناشناخته بودند ، تا آنگاه كه زواياى پنهانشان را بيافت و اخبار آشكارشان را بياموزد و احوال درونشان را هويدا ساخت و هر چه در دل داشتند را با سئوال بيرون كشيد و سرانجام پس از خيرخواهى براى خدا و تلاش در اداى حقّ او و گسترش آن در بندگان و بلاد ، بهترين فرد اين دو خاندان را برگزيد و او « على بن موسى بن عفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابىطالب » است كه فضلش را دلربا ، علمش را زبده ، ورعش را آشكار و زهد و دنياناپذيرى و مردمداريش را ناب و خالص يافت ، و برايش روشن شد همه دلها او را مىجويند و همه زبانها او را مىگويند و همه سخنان به او مىانجامد ، و چون همواره در نوجوانى و جوانى ، و كودكى و كهنسالى فضل او را مىشناخته ، اكنون ولايت عهدى و خلافت بعد از خود را به او سپرده است ، بدان اميد كه اين گزينش ، گزينشى خدائى باشد ؛ چون خدا خود مىداند كه وى اين انتخاب را براى او و دين ، و براى اسلام و مسلمين ، و براى سلامت و ثبات حق ، و براى نجات روز واپسين انجام داده است ؛ روزى كه مردم در آن براى خدا به پا مىخيزند !
آنگاه اميرالمؤمنين [ / مأمون ] فرزندان و اهلبيت و نزديكان و فرماندهان و خادمان خود را فراخواند و آنها را شتابان و شادمانه بيعت كردند ؛ چون مىدانستند كه اميرالمؤمنين طاعت خدا را براى هواى خويش مقدم داشته و او را بر فرزندان و خويشاوندان و نزديكان خود برترى داده و « رضايش » ناميد ، كه مورد رضاى اميرالمؤمنين استغ پس شما اى اهلبيت اميرالمؤمنين و اى فرماندهان و سپاهيان و اى تمام مسلمانانى كه در اين شهر حراست شده هستيد ، همگى با
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 478
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٤٧٨