ركوع كند و كف دستها را بر زانو بنهد . « 1 »
مىبينى كه در اين روايت اشارهاى به آمين گفتن و چيزى كه خارج از قرائت است نيست و لفظ قرائت هم حاكى از آن نيست .
و نيز نقل شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود :
« چون به نماز ايستادى ، رو به قبله بايست ، تكبير بگو ، بعد آنچه از قرآن مىتوانى بخوان . » « 2 »
در اين هم اشارهاى به آمين گفتن نيست و آمين داخل در « آنچه از قرآن همراه توست » نيست .
در حديث عايشه در مورد وصف نماز پيامبر صلى الله عليه و آله بود : رسول خدا صلى الله عليه و آله نماز را با تكبير و قرائت سورهء حمد آغاز مىكرد و هنگام ركوع ، سر خود را جلو مىآورد . « 3 »
در ساير روايات هم كه بيانگر چگونگى نماز پيامبر صلى الله عليه و آله بود ، هيچ اشارهاى به آمين نبود .
كسى كه آمين را جايز مىداند ، استدلال مىكند كه آمين نسبت به دعاى قبلى است « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » .
چند نكته گفتنى است :
اول : دعا يك امر قصدى است ، كسى كه سورهء فاتحه مىخواند ، به قصد تلاوت قرآن مىخواند نه به قصد دعا . و مردم مأمورند اين سوره را بخوانند ، چون حديث است كه هيچ نمازى جز با فاتحة الكتاب درست نيست .
دوم : بر فرض كه آمين نسبت به دعاى قبلى باشد ، ولى بسيارى از نمازگزاران به خصوص غيرعربها هرگز به ذهنشان نمىرسد كه در آيات سورهء فاتحه دعايى است كه
هامش
( 1 ) . سنن بيهقى : ج 2 ، ص 72 ، 73 ، 101 ، 102 ؛ سنن ابىداود : ج 1 ، ص 194 ، حديث 730 ، 736
( 2 ) . بلوغ المرام : 92 ، شمارهء 2 / 250
( 3 ) . همان : 99 ، شمارهء 8 / 257