4 . تقسيم اولياى الهى به ظاهر و غايب
بر اساس قرآن ، اولياى خدا دو گونهاند : ولىّ آشكار كه مردم او را مىشناسند ، و ولىّ پنهان از چشم مردم كه كسى او را نمىشناسد ، هر چند در ميان مردم به سر مىبرد و احوال و اخبار مردم را مىداند .
در سورهء كهف ، هر دو گونه اولياى خدا در يك جا ياد شده است . يكى حضرت موسى و ديگرى همراه و رفيقش كه در سفر خشكى و دريايى به طور موقت او را همراهى كرد ، يعنى خضر . آن ولىّ الهى به گونهاى بود كه همدم و رفيقش حضرت موسى هم او را نمىشناخت و به فرمان خدا با او همراه شد و در طول همسفرى از علم او بهره گرفت . خداوند از آن بندهء الهى كه از علم لدنّى برخوردار بود ياد مىكند و اين كه موسى عليه السلام با او همراه شد تا از علوم او چيزى بياموزد . « 1 » قرآن كريم ، شرح مفصّلى از كارهاى سودمند اين ولىّ الهى مىدهد ، كسى كه حتى موساى پيامبر هم او را نمىشناخت ، ولى مردم از آثار وجود مبارك و كارهاى مفيد او بهرهمند مىشدند . « 2 »
امام مهدى عليه السلام همچون آن همسفر موسى ، ولىّ ناشناختهء الهى در نظر مردم است ، با آنكه در همان وقت ، منشأ آثار فراوان براى امت است ، يعنى كسى از مردم شخص او را
هامش
( 1 ) . كهف : 65 - 66
( 2 ) . ر . ك : سورهء كهف ، آيات 71 - 82