و چون بر تربت پاك پدرش ايستاد و مشتى از خاك قبر برداشت و بر چشم خويش نهاد و گريست ، اين اشعار را خواند :
كسى كه تربت احمد را ببويد ، باكى نيست كه تا ابد مشك و عنبر نبويد .
بر من مصيبتهايى وارد شد كه اگر بر روزها فرود مىآمد ، شب مىشدند .
ابوبكر بر رحلت پيامبر گريست و مرثيه خواند ، با اين مضمون كه اى ديده ، گريه كن و خسته نشو ، گريه بر سرور رواست . حسّان بن ثابت هم بر پيامبر مىگريست و مرثيه مىخواند . « 1 »
تحليلى بر حديثِ عذاب شدن مرده برگريهء بستگان
گاهى به حديث معروفى تمسّك مىشود كه مىگويد : مرده با گريهء بستگانش بر او ، مورد عذاب قرار مىگيرد و با اين دستاويز جلوى گريستن را كه خواستهء فطرى انسان است مىگيرند . ولى اينان ، مفهوم حديث را درست درنيافتهاند كه بايد آن را بررسى كرد .
در صحيح مسلم آمده است : نزد عايشه ، اين سخن فرزند عمر نقل شد كه « مرده با گريهء بستگانش عذاب مىشود » . عايشه گفت : خدا او را رحمت كند ، سخنى را شنيده ولى آن را به درستى درنيافته است ، جنازهء يك يهودى را از كنار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله عبور دادند ، در حالى كه بر او مىگريستند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : شما بر او گريه مىكنيد ، در حالى كه او عذاب مىشود . « 2 »
در سننابىداود هماز عروه ، از عبداللَّه بن عمر نقل شده است : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
مرده با گريهء بستگانش بر او ، عذاب مىشود . اين را براى عايشه نقل كردند . عايشه با اشاره به سخن فرزند عمر ، گفت : پيامبر صلى الله عليه و آله بر قبر يك يهودى عبور كرد و فرمود : صاحب اين قبر عذاب مىشود ، در حالى كه بستگانش بر او گريه مىكنند . سپس اين آيه را خواند :
هامش
( 1 ) . الغدير : ج 6 ، ص 165
( 2 ) . صحيح مسلم : ج 3 ، ص 44 ( باب عذاب مرده با گريهء بستگان ) .