مفصّل ، ناسخ و منسوخ وجود دارد و همچنين آيات آن داراى معانى و برداشتهاى مختلفى است . از همين رو ، مىبينيم بزرگان و سردمداران فرقههاى اسلامى ، همگى براى استدلال بر حقانيت خود - با وجود مخالفت و تضاد كامل با يكديگر - از همين قرآن بهره مىگيرند .
از طرف ديگر ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كاملا به اين حقيقت آگاهى دارد كه منافقين و دشمنان اسلام كه در زمان حيات ، دروغها به ايشان بستند ، پس از رحلت ايشان چه خواهند كرد ؟ و بهترين گواه بر آگاهى رسول خدا از اين حقيقت ، فرمايش خود آن سرور كائنات است كه فرمودند :
« هر كس به عمد دروغى به من نسبت داد ، جايگاهش در جهنم است » . « 1 »
و اين جمله در كتابهاى درايه به عنوان تواتر لفظى ثبت و ضبط شده است .
بنابراين خردمندانه نيست كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آيين خود را - پس از آنهمه رنج و زحمت و محنت و شكنجه - در اختيار اجتهاد ديگران قرار دهد ، و هيچ مرجعى معرفى نكند كه به تمام رموز و حقايق اين كتاب آسمانى دانا ، و به سنّت - با همهء گستردگىاش - احاطهء كامل داشته باشد و با عصمت الهى ، از غرضورزىها در امان باشد .
اين مطلبى است كه با طبيعت و اصل نگهدارى و حفظ آيين ،
هامش
( 1 ) - « من كذّب علىّ متعمّدا فليتبوّء مقعده من النار » كمال الدين ، ج 1 ، ص 60 ؛ بحار الانوار ، ج 69 ، باب 114 ، ص 256 ، ح 20 .