مىگردد تا عرض تسعين « 1 » .
پس به جهت اين اختلاف محض معرفت عرض وطول وافى نيست به استخراج قدر مسافت ما بينهما - چنانكه مشهور است - ودر اينجا نظر به عموم فائده نسبت بعد مسافت چهل بلد مشهور را - كه با هم هفتصد وهشتاد نسبت است - مذكور مىسازيم ، واز « قبلة الآفاق » فاضل قزوينى نقل مىكنيم ، زيرا كه نهايت اعتماد بر آن هست ، وآنها را از « كرة الآفاقي » كه خودش وضع نموده واستخراج كرده ، وأبحاث شريفه به طريقهء مشهوره - كه در سؤال نود ودويم مذكور شد - نموده است ،
وَلا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ
« 2 » .
وچون در ذكر كسور بلكه آحاد قليله فراسخ نفعي معتدّ به ندارد از كسور اغماض واز آحاد فراسخ آنچه به نصف نمىرسد اسقاط كرديم وزائد بر آن را به جاى ده ثبت نموديم ، وشروع از بلادي كه در حوالي مكّه معظّمه بوده كرده به ترتيب الأقرب فالأقرب نوشتيم ، ونسبت هر بلدي را به هر يك از بلاد متقدّمه بر خودش داديم .
مدينهء منوّره : قدر مسافت آن تا مكّه معظّمه نود فرسخ .
صنعا : تا مكّه : صد وشصت فرسخ ، تا مدينهء طيّبه : دويست وده [ فرسخ ] .
لحسا « 3 » : تا مكّه : صد وچهل ، تا مدينه : صد وهفتاد ، تا صنعا : دويست وچهل [ فرسخ ] .
بصره : تا مكّه : دويست وچهل ، تا مدينه : دويست وبيست ، تا صنعاء :
هامش
( 1 ) قبلة الآفاق ( نسخهء خطى شماره 3446 از كتابخانه آية اللّه مرعشى نجفي رحمه اللّه ) .
( 2 ) فاطر ( 35 ) : 14 .
( 3 ) توضيح : در تمام نسخهها ومصدر « لحسا » آمده است ، امّا در « معجم البلدان : 1 / 111 » شهري بنام « لحسا » نيامده است بلكه شهري بنام « احسا » كه از شهرهاى بحرين است ذكر نموده است ، ودر « لغتنامه دهخدا : 8 / 23 ، 42 / 149 » شهري بنام « الحسا » ذكر شده كه « لحسا » نيز ناميده مىشود .