« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً » « 1 » .
در واقع ، ما انسان را به راه ( درست ) رهنمون شديم ؛ حال ، او يا سپاسگزار است يا ناسپاس .
و نيز مىفرمايد :
« وَهَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ » « 2 » .
او را به هر دو راه هدايت كرديم .
از سوى ديگر ، عقل اين امكان را پذيرا نيست كه خداوند دستور به انجام گناه بدهد و آن گاه به خاطر انجام گناه ، كيفر برساند .
اين كار از عادىترين مردم نيز بعيد است ، چه برسد به خداوند عدالتگر و الا مرتبهء ستوده از هر نقص ؛ كه از گفتار مشركان و ستمكاران و الا و برتر است .
شاه فرياد زد : نه ! نه ! امكان ندارد كه خداوند انسان را مجبور به گناه كند و سپس او را به خاطر انجام آن گناه كيفر برساند ؛ اين ستمى آشكار است و خداوند از ستم و تباهى پاك و ستوده است :
« وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبيدِ » « 3 » .
خداوند نسبت به بندگان ، ستمكار نيست .
هامش
( 1 ) . سورهء إنسان ، آيهء 3 .
( 2 ) . سورهء بلد ، آيهء 10 .
( 3 ) . سورهء حجّ ، آيهء 10 .