سركار خاصهء شريفه » « 69 » . از توضيحهائى كه گاهگاه منابع دادهاند « 70 » چنين برمىآيد كه اين مأمور براى تأمين انواع مختلف پارچه و همچنين « ساير اشياء مصرفى » و از آن گذشته اشياء قيمتى از طلا ساخته شده صلاحيت داشته است . در دورهء شاه اسمعيل اول ظاهرا هنوز كسى بهنام « گرك يراق » در يزد ساكن و مستقر نبوده است . هنگامى كه از طرف دربار كسى را با مبلغى وجه در طول يك سال به يزد و كاشان مىفرستادند تا اشيائى را كه در بالا ذكر شده تهيه كند « 71 » به مناسبت از چنين مأمورى هم ذكرى به ميان مىآمد .
يك مأمور مالى ديگر كه از طرف ادارهء كل منصوب شده بود و در جوار مستوفى و گركيراق در يزد كار مىكرد « متصدى محال خالصه » « 72 » بود . به املاك خالصه به صورت جداگانه در صفحات بعد « 73 » خواهيم پرداخت . دربارهء نحوهء فعاليت اين مأمورين نمىتوان اطلاعات دقيقترى بهدست داد . به كمك سندى كه محمد مفيد در اثر خود از آن نقل مىكند بايد خاطرنشان كرد كه نظارت در كار وزير و همچنين گركيراق يكى از مهمترين وظايف اين مأمور بوده است . با اين سند يكى از خويشان و حاميان مؤلف مورد بحث كه بعدها وزير يزد شد موسوم به اللّه قلى بيگ در سال 1077 ( - 1667 م . ) به مناسبت جلوس شاه سليمان بر تخت سلطنت بهعنوان « گركيراق سركار خاصهء شريفه و متصدى محال خالصه » « 74 » يزد مورد تأييد قرار - مىگيرد . تنها موضعى كه به نحوهء فعاليت اين مأمور مربوط مىشود بدينقرار است :
هامش
( 69 ) - جامع مفيدى ، جلد سوم ، قسمت اول ، صa156 ،b166 ؛ براى وضع اين مأمور در زمان شاه محمد رجوع شود به تاريخ عالمآراى عباسى ، ص 354 ؛ خلاصة التواريخ ، صa391 .
( 70 ) - جواهر الاخبار ، صb294 ؛ خلاصة التواريخ ، صa243 ؛ اثر مير محمد تفرشى ، صb16 .
( 71 ) - جواهر الاخبار ، صa294 .
( 72 ) - جامع مفيدى ، جلد سوم ، قسمت اول ، صb156 ،b166 ،a174 ،a175 ؛ رونوشت فرمان انتصاب يك « متصدى خالصه » : همان مرجع ، صb190 و بعد از آن .
( 73 ) - رجوع شود به فصل سوم ، بند ج - خاصه و خالصه .
( 74 ) - جامع مفيدى ، جلد سوم ، قسمت اول ، صa175 و بعد از آن .