مىگويد كه همهء واليان از امتيازات خاص ميهمانان شاه برخوردار بودند و به عبارت ديگر هنگام توقفشان در دربار با شخص شاه همسفر مىشدند « 559 » .
اما وضع خاص واليان گرجى از اينجا روشن مىشود كه شاه گاهى شاهزادگان گرجى را به فرزندى مىپذيرفت آن هم معمولا هنگامى كه آنها را والى مىكرد . اولين فرد ذكور منتسب به خاندانهاى فرمانرواى گرجى كه اسلام آورد تا جائى كه بر ما معلوم است فرزند لئوس دوم فرمانرواى كاخت است به نام يسّه ( عيسى خان ) كه قبلا از او ذكر كرديم . خلاصة التواريخ ذيل وقايع پيچىئيل 8 - 967 ( - 1 - 1560 م . ) ذكر مىكند كه وى از طرف شاه به درجهء شاهزادگى ( رتبهء فرزندى ) ارتقاء يافت و « . . . قدغن شد كه به طريق ساير شاهزادهها احدى از كوزه و سفرهء او آب و طعام نخورد » « 561 » . مطابق خبر وخشتى اولين حاكم مسلمان كارتيل يعنى داود خان ( داويد ) به هنگام انتصاب خود از طرف شاه به فرزندى پذيرفته شد « 562 » . بعدها در مراجع فارسى شواهد مكررى از اين قبيل در دست است : سلطان محمود خان ( سيمون اول ) حاكم كارتيل به هنگام مسلمان شدن و اشتغال مجددش به كار « لقب ارجمند برادرى » « 563 » يافت ، زيرا همهء مؤمنين با يكديگر برادرند . اما برادرزادهء وى لوارصاب دوم حاكم كارتيل هم با وجود آنكه مسيحى بود باز به فرزندى پذيرفته شد « 564 » .
جانشين وى باز « به خطاب مستطاب عمّى » « 565 » سرافراز گرديد . رستم خان حاكم كارتيل نيز باز به اين نحو مفتخر گرديد « 566 » . حتى در فرمانها نيز وى از طرف شاه
هامش
( 559 ) - سانسون ، ص 43 ؛ از آن گذشته رجوع شود به وخشتى ، ص 110 .
( 560 ) - چون در ترجمه همهجا نمرهء حواشى را به تبعيت از متن اصلى ذكر كردهايم و نمرهء 560 در متن افتاده بود ما نيز همان ترتيب را رعايت كرديم - مترجم .
( 561 ) - خلاصة التواريخ ، صa196 .
( 562 ) - وخشتى ، ص 32 ؛ همچنين رجوع شود به سالنامههاى كارتيل ، ص 352 .
( 563 ) - تاريخ عالمآراى عباسى ، ص 227 ؛ همچنين رجوع شود به تاريخ رستم خان ، برگa7 با مشخصات :Ms . B . M . , Add . 7655( در فهرست ريو ، صb188 ) . در اين موضع مختصرى از تاريخ گرجستان در دورهء صفويه بهدست داده شده است .
( 564 ) -Luarsab II، تاريخ عالمآراى عباسى ، ص 718 .
( 565 ) - تاريخ عالم آراى عباسى ، ص 898 ؛ احياء الملوك ، صb211 .
( 566 ) - خلدبرين ، ص 155 ، 268 ، 289 .