را تخصيص دادند و آن را بگفته اهل تجربه و طب برگرداندند ، و آن اشتباه است زيرا اگر ما گفته پزشكان را بپذيريم كه روى تجربه است كه غالبا بر پايه گمانست پذيرش گفته آنكه جز از وحى سخن نگويد اولى از گفته آنها است - پايان - و توجيه حمل آن بر عموم گذشت كه مقصود اعم از اينكه تنها باشد يا جزء داروى ديگر و اين مانعى ندارد و از ظاهر حديث هم بيرون نيست و اللَّه اعلم و گفته : شونيز بضمّه شين نقطه دار و ياء دو نقطه به زير پس از زاست ، قرطبى گفته : برخى اساتيد ماشين را بفتح دانسته ، عياض از قول ابن اعرابى واو را ياء كرده با كسره شين و گفته شينيز ، و تفسير سياهدانه به شونيز براى اينست كه شونيز ميان آنها شهرت داشته و امروزه برعكس است زيرا خود سياهدانه معروفتر از شونيز است ، و تفسيرش به شونيز اكثر و اشهر است و آن زيره سياه است و آن را زيره هندى هم گويند .
ابراهيم حربى در غريب الحديث از حسن بصرى آورده كه آن خردل است ، ابو عبيده هروى در غريبين حكايت كرده كه ميوه بطم است بضمه باء يك نقطه و سكون طاء با نقطه .
جوهرى گفته : صمغ درخت « كمكام » است و از يمن آورند و خوشبو است و در بخور به كار رود و گويم : بطور قطع در اينجا مقصود نيست ، قرطبى گفته تفسير به شونيز از دو راه بهتر است يكى آنكه گفته اكثر است و دوم سود بسيار آن بخلاف خردل و بطم پايان سخن ابن حجر .
ابن بيطار گفته : سياهدانه بر شونيز گفته شود و بر چشميزك و بشمه نزد مردم حجاز و گفته بشمه نام حجازى سياهدانه است كه در درمان چشم به كار رود و از يمنش آورند ( چشميزك ) دانهايست سه گوش و سياه مانند دانه گلابى و اثر پر نيرو دارد در بيشتر دردهاى چشم از پاورقى ص 132 ) 11 - دعائم - از امام پنجم عليه السّلام كه پرسش شد از قول رسول خدا ص در باره دانه سياه فرمود : البته آن را گفته ، گفتند : چه گفته ؟ فرمود : كه در آن درمانيست از
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 180
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٨٠