تشريح المسائل
* مراد از عبارت ( لو سلّمنا دلالة الآية على وجوب الحذر مطلقا عند . . . ) چيست ؟
بيان سومين اشكال به استدلال مستدلين به آيهء نفر است مبنى بر اينكه :
1 - آيهء شريفهء نفر اخصّ از مدّعى است .
چرا كه ادعاى قائلين به حجيّت خبر واحد اين است كه هر خبرى كه از عادل صادر شود حجت بوده و تصديقش بر شنونده واجب است .
2 - اين آيه شريفه تنها يك خبر را حجّت و تصديق آن را لازم مىداند . آنهم در جائى است كه عادل خبرش مشتمل بر انذار و تخويف باشد . چنانچه وعاظ و مرشدين ، اخبارشان چنين است و حال آنكه مطلق مخبرين خبرهايى كه مىدهند ، اينطور نيست .
پس آيهء شريفه نفر را از آن جهت كه خبر است ، نمىتوان از ادلّهء حجيّت خبر قرار داد و لذا در نهايت بايد گفت :
اين آيه شريفه ، خبرى را حجّت مىكند كه مشتمل بر تخويف است ، بهطورى كه بر متعظين و مسترشدين واجب است كه به آن ترتيب اثر دهند .
لكن اگر عادلى خبرى را نقل نمود بدون اينكه ، انذار و تخويفى در آن باشد ، آيه دلالتى ندارد بر اينكه مستمع به صرف شنيدن آن بايد آن را تصديق نمايد .
* پس مراد از عبارت ( انّ المنذر امّا ان ينذر و يخوّف على وجه الافتاء . . . ) چيست ؟
توضيح اشكال فوق است مبنى بر اينكه منذر انذار و تخويفش به دو صورت ممكن است :
1 - اينكه با دادن فتوى و نقل نمودن آنچه به اجتهادش خبر برآن دلالت دارد ، صورت بپذيرد .
2 - اينكه به واسطهء صرف نقل خبر و حكايت آن از امام عليه السّلام انذار و تخويف كند . حال :
صورت اول مثل اين است كه بگويد : اى مردم از خداى متعال و عذاب او بترسيد و از شرب عصير خوددارى كنيد ، چرا كه باعث مؤاخذه و عقاب است و صورت دوم مثل آنكه در مقام تخويف و انذار بگويد :
امام معصوم عليه السّلام فرمودند : كسى كه عصير بياشامد ، گويا شراب نوشيده است .
* چه ابوابى در باب اخبار و ارشاد وجود دارد ؟
سه باب وجود دارد از جمله :
1 - باب اخبار و استخبار كه شأن راوى از آن جهت است كه راوى است . يعنى : وظيفهاش اخبار و نقل كلمات معصومين است طابق النعل بالنّعل ، همانطور كه شنونده نيز صرفا وظيفهاش تصديق