محورهاى دعا
دعاهاى به جا مانده از پيامبر و يا امامان ، الهامى است از قرآن حكيم و تعبير ديگرى است از همان انديشهها و مفاهيمى كه در قرآن آمده و در عين حال تعبير و بيانى است از دعايى كه در دورانهاى پيش از اسلام ، نازل شدهاند ، اين دعاهايى كه از طريق راويان ثقه به ما نتقل شده و در زبانها و دستها نسل در نسل گرديده ، در واقع پژواك و انعكاس معارف قرآنى است . پس هنگامى كه قرآن بر آن دلهاى پاك - كه معارف قرآن بودند - نازل شد ، اين معارف بر زبانهاى آنان جارى گشت و با دعاهاى خود آن را بيان كردند ، بنابراين ممكن نيست كه اين دعاها از قرآن گسسته شوند ، وحشتانگيزترين مسئله اين است كه مسلمانان چگونه به ضرورت تفسير قرآن با احاديث پى بردند ، به اين اعتبار كه حديث براى تفسير قرآن آمده و تعبيرى است از آنچه پيامبر و ائمّه از معارف قرآن دريافتهاند ، امّا به اهمّيت تفسير قرآن با دعا پىنبردند ؟
با آنكه مىدانيم بسيارى از آيات قرآن - به تصريح قرآن - ذكر ، بصيرت ، هدايت و تزكيهء نفسهاست و اين محورها - همانگونه كه بيان خواهيم كرد - ستونهاى دعاها را تشكيل مىدهند . دعاهاى به جامانده از معصومين عليهم السلام غالباً بر كلمات معيّنى كه از مفاهيم و معارف قرآنى حكايت مىكنند ، تكيه دارند و شناخت اين كلمات يكى از اركان تدبّر در دعاست و ما ابتدا به آنها و سپس به بعضى از روشهاى تدبّر در دعا كه به تدبّر در قرآن بسيار شبيه است اشاره خواهيم كرد . دعاها معمولًا