در بردارندهء اين محورها هستند :
الف - ذكر :
ذكر خداى متعال امرى است كه قرآن در بسيارى از آيات خود بر آن تأكيد مىورزد :
( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً ) .
( سورهء احزاب
، آيه 41 )
« اى كسانى كه ايمان آورديد ، خدا را بسيار ذكر كنيد . »
( . . . وَاذْكُرُوهُ كَمَا هَدَاكُمْ . . . ) .
( سورهء بقره
، آيه 198 )
« او را ذكر كنيد همانگونه كه او شما را هدايت كرد . »
ذكر در ميان بنده و خداوند متبادل مىشود ، پس وقتى كه انسان خدا را به ياد آوَرَد و ذكر كند ، خدا نيز او را ذكر مىكند .
( فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ ) .
( سورهء بقره
، آيه 152 )
« مرا ذكر كنيد تا شما را ذكر كنم و مرا شكر كنيد و كفران مورزيد . »
حكمت ذكر از آنجاست كه ذكر ، دانهء دوستى خدا را در دل انسان مىكارد و به آن اكتفا نمىكند كه انسان فقط خدا را بشناسد ، بلكه بايد او را دوست بدارد و زمانى كه بنده به مرحلهء دوستى خدا رسيد و دلش را به محبّت او آباد كرد ، طاعات به دو نشان مزيّن مىشوند :
1 - طاعات داراى محتوايى حقيقى خواهند شد ، پس نماز معراج انسان مىشود و روزه براى او صبر و ياور در برابر دشواريهاى زندگى و همهء طاعات از اين حالت كه پوستهاى بى محتوا باشند مىگذرند و داراى معنى و محتوا مىشوند .
2 - طاعات به شكلى طبيعى از اعضاى انسان جارى مىشوند همانگونه كه سيل از بلندى ؛ در حديث آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله پيش از وقت ، براى نماز بر زمين مىنشست و سپس در جستجوى نشانههاى وقت نماز به آسمان مىنگريست و زمانى كه وقت شرعى فرا مىرسيد مىگفت : « اى بلال ما را با نماز آرامش ده . »
دعا (معراج مومنين و راه زندگى) (فارسى) — صفحة 80
مساهمون: كمال نژاد
ص٨٠