منسلكشان كردند و در لشكركشيهاى هندوستان از ايشان بهره گرفتند .
التونتاش حاجب بزرگ محمود « 1 » به خوارزمشاهى منصوب شد . و قرار شد تا استقرار آرامش نهائى در آن سرزمين عدهاى از لشكريان محمود در تحت رياست ارسلان جاذب در آنجا باقى بماند .
تصرف خوارزم برترى محمود را در برابر قراخانيان مسلم كرد . و مضاف بر اين جنگهاى داخلئى كه در قلمرو قراخانيان جريان داشته ايشانرا از لشكركشى به منظور كشورگشائى محروم ساخته بوده . اطلاعاتى كه در بارهء تاريخ ماوراء النهر در آن عهد بدست داريم تا حدى مبهم است . به گفتهء عتبى « 2 » و ابن اثير « 3 » ، طوغان خان [ طغان ] كه متحد وفادار محمود بوده در همان سال 408 هجرى / 18 - 1017 ميلادى درگذشت و وفات وى بلافاصله پس از پيروزى بزرگى كه عليه لشكريان فراوان كفار ( بيش از 100000 خيمه « 4 » ) كسب كرده بوده ، واقع شد . لشكريان اخير الذكر از سوى چين آمده بودند .
برادر و جانشين وى ارسلان خان ابو منصور محمد بن على « الاصم » « 5 » به زهد
هامش
( 1 ) - در متن پس از كلمات : « و حاجب بزرگ خويش » كلمات زير افتاده :
« التونتاش را بخوارزم شاهى نامزد كرد و خوارزم و كركانج به دو داد و او را تا آخر عهد خويش . . . » .
( 2 ) - نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورقهاى 132 - 131 ؛ عتبى - منينى ،I I، 227 ، بدون تاريخ .
( 3 ) - چاپ تورنبرگ ،I X، 210 - 209 .
( 4 ) - به گفتهء عتبى ( عتبى - منينى ،I I، 220 ) صدهزار ؛ به گفتهء ابن الاثير 300 هزار . در اثر وى خبر ديگرى منقول است كه لشكركشى در سال 403 بهنگام حكومت احمد بن على وقوع يافت .
( 5 ) - « الاصم » ( به گفتهء عتبى ) معلوم نيست كه اين لقب وى بوده يا از يك نقص جسمى حكايت مىكرده .