نداشتند قادر نبودند مدت مديدى در برابر لشكريان مقاومت كنند و وى از آمل آغاز لشكركشى كرد و ظاهرا در امتداد كرانهء چپ آمودريا به حركت درآمد « 1 » . محمود از جعفر بند « 2 » كه در مرز خوارزم قرار دارد مقدمهء [ طلايه ] لشكر را در تحت فرمان محمد بن ابراهيم الطائى « 3 » به پيش فرستاد . اين دسته مورد حملهء خوارزميان قرار گرفت و ايشان در تحت رياست خمارتاش شرابى نابيوسيده از سوى دشت پديد آمدند و تلفات بسيار به لشكر محمود وارد آوردند . محمود موفق شد بهموقع براى نجات مقدمهء لشكر خويش سررسد .
پس از آن خوارزميان شكست خوردند و شخص خمارتاش به اسارت درآمد .
روز بعد در هزار اسپ با نيروهاى اصلى خوارزميان مصادمه روى داد . و خوارزميان مجبور به فرار شدند . و ضمنا دو تن ديگر از سران شورشيان يعنى الپ تگين بخارى و صياد تگين خانى [ در تاريخ بيهقى چاپ نفيسى ، ص
هامش
( 1 ) - گذشته از بيهقى ( چاپ مورلى ، 851 - 850 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 678 - 677 ) ) گرديزى نيز دربارهء عمليات جنگى سخن گفته ( « متون » ، ص 14 ) . در زير اصلاحاتى چند در متن مأخوذ از نسخهء خطى كمبريج كه من منتشر كردهام به عمل مىآيد .
( 2 ) - به احتمال قوى اين شهر همان « جگربند » است ( رجوع شود به ص 34 - 133 ) . دربارهء اشكال مختلف قرائت اين كلمه رجوع شود به مقدسى ، 287 ، حاشيهء. gژوكوسكى ، « ويرانههاى مرو قديم » ، ص 61 - 60
( 3 ) - در تأليف بيهقى محمد اعرابى نوشته شده . محتملا او سركردهء عدهء بدويان خراسان بوده . عتبى ( عتبى - منينى ،I I، 256 ) وى را ابو عبد اللّه محمد بن ابراهيم مىنامد كه « طليعة السلطان فى كماة العرب » بوده .