است كه در قرن پنجم و ششم ميلادى در سرزمين سغد شروع به ضرب درهم - هائى به تقليد درهم ساسانى كرده بودهاند . اگر تواريخ مذكوره در تأليف نرشخى را راجع به ضرب مسكوكات در بخارا درست بدانيم - معلوم مىشود كه محتملا بخار خداتان ، انواع مسكوكات را از همسايگان سغدى خويش تقليد كردند نه مستقيما از ساسانيان ( و الا درهمهاى خسرو دوم را الگوى خويش قرار مىدادند - همچنانكه اندكى بعد اعراب چنين كردند ) . بسيار جالبتوجه است كه حتى در پايان قرن هشتم ميلادى - يعنى زمانى كه درهم و فلس نوع كوفى از ديربازى در ماوراء النهر ضرب مىشده زمامداران مجبور بودند احتياجات اهالى را در مورد پول خرد بوسيلهء درهمهائى كه طبق نمونهء قديم تهيه شده بوده و تصاوير كفار بر آن منقوش بوده رفع كنند .
خليفه مأمون كه به يارى ايرانيان بر برادر خويش امين غلبه كرده بود بالطبع از كسانى كه تخت و سرير را به آنان مرهون بوده حمايت مىكرده و بيش از اسلاف خويش ادارهء امور نواحى شرقى را به ايرانيان مىسپرده . اين اميران و حكام پايه - گذار دودمانهاى طاهريان و سامانيان بودهاند . رزيقنياى طاهريان « 1 » مولاى ابو محمد طلحة بن عبد اللّه الخزاعى « 2 » بوده كه در زمان سلم بن زياد حكومت سجستان داشته ( رجوع شود به ماقبل حدود ص 405 ) . حافظ ابرو « 3 » ، اين طلحه را با رجل مشهور
هامش
( 1 ) - ابن خلكان ( چاپ ويوستنفلد ، شمارهء 350 ؛ ترجمهء دسلنI، 649 و بعد ) مشروحا دربارهء اصل و تبار اين دودمان سخن گفته . به گفتهء مسعودى ( تنبيه ، 348 ) طاهريان از اخلاف رستم پهلوان بودهاند .
( 2 ) - در تأليف طبرى نيز از اين شخص ياد شده . (I I، 393 )
( 3 ) - « متون » ؛ ص 158 ( حافظ ابرو ) . مؤلف مزبور نام پدر مصعب - يعنى فرخ را نيز آورده .