تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — صفحة 389

مساهمون:

ص٣٨٩
سيم . از جملهء اينها فقط غرجند جزو شاش شمرده مىشده و باقى همه جزو ايلاق بوده است . مقدسى حتى غرجند را هم جزو ايلاق مىشمارد . شهرهاى ياد - شده مسافتى معادل دو مرحله طولا و اندكى كمتر از يك مرحله عرضا اشغال كرده بودند . در مغرب تنكث در پهنه‌اى به طول 5 فرسخ شهرهاى ايلاقى به نام اربيلخ و نموذلغ قرار داشته‌اند . از جملهء بلاد شاش كه استخرى نام برده فقط در مورد نكالك هيچ اشاره‌اى دربارهء موضع آن در دست نداريم . مقدسى چند اسم ديگر را هم آورده ولى تلفظ آنها بسيار مشكوك است . به احتمال قوى نام‌هاى واحد دوبار به صورت‌هاى گوناگون تكرار شده‌اند . از ميان اين نامها باركث ( در شاش ) و شاوكث ( در ايلاق ) در لغت‌نامه‌هاى سمعانى و ياقوت هم منقول است « 1 » . شايد باركث در محل قريهء كنونى پركنت « 2 » قرار داشته . زرنكث كه در اثر مقدسى آمده ( در شاش ) محتملا با زركنت قابل انطباق است . اما دربارهء ديگر نامها نمىتوانيم هيچ حدسى بزنيم . سمعانى و ياقوت « 3 » از قريهء شخاخ ياد كرده ولى موضع آن را معين نكرده‌اند . در زمان سامانيان ناحيهء اسفيجاب [ اسبيجاب ، اسپيجاب ، سيبجاب ] يعنى حاشيهء مزروع اطراف رود عريس [ ر . چاچ ] و شاخه‌هاى آن هنوز جزو ماوراء النهر بوده . و شهر اسفيجاب [ اسپيجاب ، سپيجاب ] بنا به روايات مشهور ميان بوميان در محل قريهء كنونى سيرم « 4 » قرار داشته . جادهء بين شاش و اسفيجاب به انواع گوناگون
هامش
( 1 ) - « معجم » ،I، 463 ؛I I I، 245 . ( 2 ) - رجوع شود به : بارس‌كول و باركول ( بارتولد ، « تاريخ هفت آب » ، ص 134 . ) ( 3 ) - « معجم » ،I I I، 265 . ( 4 ) - مردم محل كه اهل كتابند كلمهء « سريام » را توصيه مىكنند كه بىشك ساختگى
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى ) — صفحة 389 | واسيلى ولاديميروويچ بارتولد / كريم كشاورز