تقريبا سراسر پهنهاى كه بين سمرقند و خجند ممتد بوده ( كه طول جادهء كنونى آن 275 ورست است ) جزو ناحيهء اسروشنه يا ستروشنه شمرده مى - شده « 1 » . جغرافيون عرب چند فهرست از مسالك و منازل اين راه به دست ما دادهاند . بنا به گفتهء استخرى « 2 » مسافران در طى هشت روز راه از سمرقند به خجند را مىپيمودند و توقفگاههاى عرض راه عبارت بود از : باركث « 3 » ( يا اباركث ) ، رباط سعد ، بورنمذ ، زامين ، ساباط ، اركندوشاوكث « 4 » . ابن خردادبه و قدامه طريق بين باركث و بورنمذ را اندكى دگرگونه شرح مىدهند ( چنان كه پيشتر ديديم باركث در چهار فرسخى سمرقند قرار داشته ) « 5 » . به گفتهء ايشان راه
هامش
( 1 ) - تحرير قديمى اين كلمه به صورت ستروشنه - كه از منابع چينى معلوم گشته - در بسيارى از نسخ خطى تأليفات قرن دهم [ ميلادى ] ( چهارم ه . ) ديده مىشود . رجوع شود به ابن حوقل ، 379 ، حاشيهء ب . در نسخهء خطى تومانسكى نيز به همينگونه تحرير شده [ در « حدود العالم » يا به قول مؤلف « نسخهء خطى تومانسكى » ، كه در تهران به چاپ رسيده ( توسط آقاى سيد جلال الدين طهرانى و چاپ ديگر توسط آقاى دكتر ستوده ) « ستروشنه » و « سبروشنه » و « سيروشنه » ديده مىشود ] . رجوع شود به بارتولد ، « آبيارى » ، ص 104 . ( دربارهء اسروشنه رجوع شود به تأليفات جديد نگماتوف تحت عنوان « رسالهء تاريخى و جغرافيائى دربارهء اسروشنه » و « اسروشنه » . - تحريريه )
( 2 ) - استخرى 335 - 334 .
( 3 ) - رجوع شود به ماقبل ص 229 .
( 4 ) - مقدسى ( 342 ) فاصلهء بين ساباط و شاوكث را يك روز راه مىداند .
يعقوبى ( كتاب البلدان ، 294 ) نيز مىگويد كه مسافر از سمرقند به خجند را در هفت روز مىپيموده .
( 5 ) - ابن خرداذبه ، 26 ؛ قدامه ، 203 .