توجه :
فصلى در أقسام فواصل قرآن :
تمكين :
تمكين - كه ائتلاف قافيه نيز ناميده مىشود - آن است كه نويسندهء نثر در قرينه ؛ و يا شاعر براى قافيه ؛ زمينهاى فراهم سازد كه با آن قافيه يا قرينه در جاى خود تمكين يابد ، و قرار گيرد ، و در موضع خود جا بيفتد ، بدون اينكه نفرتانگيز يا بغرنج باشد ، معنى آن به معنى تمام سخن ارتباط تامّى داشته باشد ، بهطورىكه اگر از كلام بيفتد معنى مختل شود و فهم آن مضطرب گردد ، و بهطورىكه اگر از آن سكوت شود شنونده با طبع خويش آن را تكميل نمايد . و از مثالهاى آن : ( يا شُعَيْبُ أَ صَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ . . . ) « 1 » مىباشد كه چون در آيهء كريمه پيشتر از عبادت ياد شده ، و سپس تصرف در أموال در پى آن آمده ، مقتضى شد كه به ترتيب حلم و رشد ياد گردد ، زيرا كه حلم مناسب عبادات و رشد مناسب با أموال مىباشد . و فرمودهء خداوند : ( أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ أَهْلَكْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَساكِنِهِمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ أَ فَلا يَسْمَعُونَ - آيا هدايتشان نمىكند آنچه از پيش