بخش سوم سرحدات شمال شرقى ايران
نزديكترين ساكنين ايرانى در منطقهء پل خاتون به روسها جمشيدىها در منطقه شوريچه هستند . اين مردم اول بار بعد از محاصره هرات توسط حسام السلطنه در 1857 م . از آنجا به اين ناحيه كوچ داده شدند و زندگى آنها به بهترين نحو نمايانگر طبيعت چادرنشينى قبايل متعدد اين منطقه است . اينان در ابتدا نزديك به دو هزار خانوار بودند كه تحت رياست الهيار خان در ناحيهء سرجام مستقر شدند . چندى بعد بر اثر حمله و هجوم پىدرپى تركمنها ، ناچار به نواحى كنهگوشه « 1 » و قرهبوغه « 2 » در نزديكى مشهد كوچ كردند ، از آنجا نيز گروهى از آنها مجددا به هرات بازگشتند . سرانجام الهيار خان هم راه اين عده را در پيش گرفت و به موطن اصلى خود هرات عزيمت نمود . سپس خانوادههايى كه باقى مانده بودند توسط حكومت ايران به ناحيهء قوشخانه از توابع قوچان كوچ داده شدند و سرپرستى آنها به اسماعيل خان روتى محول گرديد .
سرانجام الهيار خان از هرات به مشهد بازگشت ، و دوباره به سركردگى جمشيدىها در ناحيهء خراسان گماشته شد . در اين زمان تعداد جمشيدىها بخاطر قحطى سال 1871 م .
به صد و پنجاه خانوار تقليل يافته بود . الهيار خان در قرهبوغه درگذشت و پسرش
هامش
( 1 ) - در فرهنگ جغرافيائى ايران كنار گوشه ضبط شده است كه دهى از دهستان تبادكان و ارداك شهرستان مشهد است .
( 2 ) - قرهبوغه يا قرابوغه ، دهى است در شش فرسخى مشهد . در فرهنگ جغرافيائى ايران ضبط نشده است .
براى اطلاع بيشتر به مجله بررسيهاى تاريخى شماره پنجم سال هشتم ، آذرودى 1352 نوشته محمد گلبن يا سفرنامه ركن الدوله ، بكوشش همين نويسنده و يا سه سفرنامهء به كوشش قدرت الله روشنى ، چاپ دوم انتشارات طوس مراجعه فرمايند .