وبالرّضا قد خصّصوا فكانوا * أحقّ من فضّلها لقرآن « 1 »
قلت لهم : فهذه الفضيلة * من حازها من هذه القبيلة ؟
قالوا : علىّ ، زيدهم ، « 2 » سلمان * ثمّ أبو ذر ، « 3 » كذا عثمان ، « 4 »
بعد أبي بكر سعيد ، « 5 » حمزة ، « 6 » * مقدادهم ، « 7 » عمّارهم « 8 » وطلحة « 9 »
هامش
( 1 ) - در دو بيت أخير به مضمون آيهء 100 توبه اشاره شده است .
( 2 ) - زيد بن حارثه بن شراحيل الكلبي ، آزادشدهء پيامبر أكرم - صلّى اللّه عليه وآله ، ونيز پسر خواندهء هم ايشان كه در قرآن ، آيهء 40 احزاب بدان اشاره رفته است . زيد به سال هشتم هجرت ، به سرپرستى سپاه موته برگزيده شد ودر همان سرزمين شهيد شد . ( الاستيعاب 2 / 542 - 547 )
( 3 ) - أبو ذر ، جندب ( يا برير ) بن جنادة أهل قبيلهء غفار واز نخستين كساني بود كه اسلام آورد . بعد از غزوهء بدر از زادگاه خود هجرت كرد ، در مدينه ماند ودر همهء غزوات شركت جست . در زمان خليفهء سوّم به شام وسپس به ربذه تبعيد گرديد ودر همانجا به سال 32 هجرى از دنيا رفت .
( الاستيعاب 4 / 1652 - 1656 و 1 / 252 - 256 )
( 4 ) - عثمان بن عفّان بن أبي العاص بن اميّه از قبيلهء قريش ، به سال ششم عام الفيل زاده شد . ابتدأ همراه گروهى از مسلمانان به حبشه هجرت كرد وسپس به مدينه مهاجرت نمود . دو تن از دختران پيامبر أكرم - صلّى اللّه عليه وآله ، بنامهاى رقيّه وامّ كلثوم را به ترتيب به همسرى گرفت . بعد از كشته شدن خليفهء دوّم ، به خلافت مسلمانان رسيد ودر سال 35 هجرى به دست شورشيان مصر كشته شد . ( الاستيعاب 3 / 1037 - 1053 ) .
( 5 ) - ظاهرا مراد سعيد بن زيد بن عمرو است كه از افراد قبيلهء قريش وپسر عموى عمر بن خطّاب بود .
از نخستين مهاجران به مدينه به شمار مىرود . به سال 50 يا 51 هجرى در سنّ هفتاد وچند سالگى از دنيا رفت ودر مدينه به خاك سپرده شد ( الاستيعاب 2 / 614 - 620 ) .
( 6 ) - حمزة بن عبد المطّلب ، عموى رسول مكرّم - صلّى اللّه عليه وآله ، كه دو يا چهار سال از ايشان بزرگتر بود . در سال دوم يا ششم بعثت اسلام آورد . همراه مسلمانان به مدينه هجرت نمود ، در غزوهء بدر شجاعت كمنظيرى از خود نشان داد ودر غزوهء أحد به شهادت رسيد . پيامبر أو را سيّد الشّهداء ناميدند . ( الاستيعاب 1 / 369 - 375 ) .
( 7 ) - مقداد بن اسود كندى . پدرش عمرو بن ثعلبه نام داشت كه همپيمان قبيلهء كنده بود ودر حضر موت مىزيست . مقداد به علّت درگيرى با فردى بنام « أبو شمر » ناگزير از فرار به مكّه شد وبه اسود بن عبد يغوث پناه برد . از اينرو أو را مقداد بن اسود خواندند . پيامبر أكرم - صلّى اللّه عليه وآله ، دربارهء أو وامام علي بن أبي طالب - صلوات اللّه عليه ، وأبو ذر وسلمان فرمودند كه خدا مرا به دوستى با اين
( 8 ) - عمّار بن ياسر بن مالك از همپيمانان بنى مخزوم بود . پدرش از يمن به مكّه آمد ودر آن شهر ازدواج كرد . أو وپدر ومادرش از نخستين كساني بودند كه اسلام آوردند ودر راه اسلام شكنجه بسيار ديدند ودر همين راه پدر ومادر به شهادت رسيدند . عمّار همراه مسلمانان به حبشه هجرت كرد وسپس جزو نخستين هجرت كنندگان به مدينه راهى اين شهر شد . در تمام غزوات شركت فعّال داشت . رسول أكرم - صلّى اللّه عليه وآله ، أو را آكنده از ايمان خواندند وأصحاب خود را به تبعيّت از أو سفارش كردند . ونيز به أو فرمودند : « تقتلك الفئة الباغية » .
عمّار در نبرد صفّين حضور فعّال داشت وسرانجام در اين درگيرى به درجهء شهادت رسيد . سنّ أو را در هنگام شهادت بيش از نود سال نوشتهاند . ( الاستيعاب 3 / 1135 - 1141 )
( 9 ) - طلحة بن عبيد اللّه عثمان تيمي از قبيلهء قريش واز مهاجران اوليّه بود . در غزوات بعد از بدر شركت كرد ودر نبرد أحد فداكارى بسيار نمود . يكى از شش نفرى بود كه بعد از خليفهء دوّم در شوراى انتخاب خليفهء سوّم عضويت داشت . بعد از بيعت مسلمانان با أمير مؤمنان - صلوات اللّه عليه ، به همراهى زبير در سال 36 غوغاى جمل را براه انداخت ودر اثر تيرى كه به وى أصابت كرد ، مجروح شد وسرانجام از دنيا رفت . أو هنگام مرگ شصتساله بود . ( الاستيعاب 2 / 764 - 770 ) .