تعريف سكر :
السكر فى هذا الباب اسم يشار به الى سقوط التمالك فى الطرب ، و هذا من مقامات المحبّين خاصّة ، فانّ عيون الفناء لا تقبله ، و منازل العلم لا تبلغه .
سكر در اين باب اسمى است كه به سقوط تمالك و اختيار در شدت طرب و شادى اشارت دارد و اين از مقامات محبّين خاص است . پس همانا عينيت فنا ؛ يعنى حقايق فنا سكر را نمىپذيرد ، زيرا سكر آميزهاى از حيرت و جهل است و اهل فنا از آن مبرّا ه ستند و منازل و مقامات علم بدان نمىرسد ، زيرا مقام علم پايينتر از مقام مكاشفه است .
نشانههاى سكر :
سكر را سه نشانه يا علامت است :
1 . الضيق عن الاشتغال بالخبر ، و التعظيم قائم .
اهل سكر از شدّت و جد و اشتغال به محبوب ، حوصلهء شنيدن اخبارى را ندارد كه مربوط به اهل حجاب است . همچنين ، عظمت ساحت ربوبى كه خود را قائم به او مىبيند او را از اشتغال به اخبار باز مىدارد و اين بدان معنا نيست كه اهل سكر از شريعت و تكاليف الهى بىنياز باشد ، بلكه او مشعوف حق تعالى است ، لذا شنيدن خبر يا ديدن آثار يار در حضور يار را بىحاصل مىداند ، درحالىكه وقف طاعت اوست .
شاهد روشن در اين زمينه كلام نورانى امام حسين عليه السّلام در دعاى عرفه است كه فرمود :
الهى ترددى فى الآثار يوجب بعد المزار .
« 1 » خدايا ، اشتغال به آثارت موجب دورى از روى نازنين تو است .
حافظ ار ميل به به روى تو دارد شايد * جاى در گوشهء محراب كنند اهل كلام
2 . و اقتحام لجه الشوق و التمكين دائم .
نشانهء دوم سكر فرو رفتن در امواج شوق است ، درحالىكه تمكّن برقرار و مستمر است ؛ يعنى علم و عمل به تكاليف پابرجاست .
هامش
( 1 ) . مفاتيح الجنان دعاى عرفه امام حسين .