باب سرّ
قال الله عز و جل :
اللَّهُ أَعْلَمُ بِما فِي أَنْفُسِهِمْ .
« 1 » خدا بر دلهاى آنها داناتر است .
وجه استشهاد خواجه قسمتى از آيهء 31 سورهء هود است :
وَ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ وَ لا أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزْدَرِي أَعْيُنُكُمْ لَنْ يُؤْتِيَهُمُ اللَّهُ خَيْراً اللَّهُ أَعْلَمُ بِما فِي أَنْفُسِهِمْ ، إِنِّي إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ .
من نمىگويم كه خزائن غيب نزد من است . نه مدعىام كه از علم غيب حق آگاهم و نه ادعا مىكنم كه فرشتهء آسمانم و هرگز ، مؤمنان پاكى را كه از شوق حق اشك از ديده مىبارند نخواهم گفت كه آنها از جانب خدا هيچ فضيلتى بر ديگران ندارند ، كه خدا بر آنها داناتر از من است ، كه اگر من آنها را خوار شمارم ، از ستمكاران عالم به شمار آيم .
استناد خواجه به
« اللَّهُ أَعْلَمُ بِما فِي أَنْفُسِهِمْ »
است ؛ يعنى خدا به احوال و اسرار صاحبات سرّ آگاهتر است ، لذا در تعريف باب سرّ مىنويسد :
اصحاب السرّ هم الأخفياة الذين ورد فيهم الخبر .
اصحاب سرّ همان پنهان شدهها هستن دكه در خبر نبوى وارد شده است :
الاخفياء ، أى الذين أخفاهم الله تعالى من خلقه ، ان حضروا لم يعرفوا ، و ان غابوا لم يذكروا .
« 2 » أخفياء ؛ يعنى كسانى كه خدا آنان را از چشم خلق پنهان كرده است ، اگر حاضر شوند ، كسى آنها را نمىشناسد و اگر غايب شوند ، كسى يادى از آنها نمىكند .
حق تعالى در حديث قدسى فرمود :
اوليائى تحت قبائى لا يعرفهم غيرى .
دوستان من تحت پوشش و استتار اسماى ممن هستند و غير من كسى آنان را نمىشناسد .
الهى به آنان كه در تو گمند * نهان از دل و ديدهء مردماند « 3 »
بنابراين ، اولياى خدا را كسى جز او نمىشناسد ، كسانى كه عرفاننمايى و مريدپرورى
هامش
( 1 ) . هود / 31 .
( 2 ) . رواه سلم فى كتاب البر باب فضل ضعفا و الخاملين .
( 3 ) . نگارنده .