Skip to main content

أصول المعارف — Page مقدمه 185

Contributors:

P.مقدمه 185

تحقيق در حركت جوهر وحدوث عالم بر وجه تفصيل

برخى از مباحث موجود در أصول المعارف كه از مشكلات مباحث فلسفي بشمار مىرود در اين مقدمه بيشتر به توضيح وتقرير آن مىپردازيم وبعضي از مسائل كه درك آن نسبة آسان‌تر است احتياج بشرح وتفصيل ندارد لذا يا متعرض آن نمىشويم ويا بطور اجمال به تحرير آن پرداخته وبحث تفصيلي را اختصاص ميدهيم بعويصات ومشكلات ونيز در مقام نقل اشكالات مرحوم سيد الحكماء آقا ميرزا أبو الحسن جلوه چند مسأله مهم مباحث حركت كه باجمال از آن گذشتيم ، خود به خود ، حل ميشود . يكى از مباحث مهم مسألهء حركت نحوهء وجود زمان وكيفيت عروض آن بحركت وبيان اين مهم كه بنا بر حركت در جوهر وسيلان أصل طبائع زمان تابع چه حركتي است ؛ أصل طبيعت سيال جوهر بحسب وجود منشأ انتزاع زمان است ويا آنكه زمان از حركت وضعي انتزاع ميشود ويا حركات وضعي چون تابع سيلان جوهر است ؛ أولا بالذات راسم زمان همان جوهر سيال است وبقيهء حركات به تبع حركت جوهر منشأ انتزاع أزمنة واوقاتند . در مبحث قبل بيان شد كه زمان هر متصل واحد است كه داراى حدود بالفعل نمىباشد وهر متصل واحدى بالقوة داراى حدود مختلف وبالقوة قابل انقسام بغير متناهي است وچون حركت معروض زمان است وزمان از عوارض تحليلي آن مىباشد ناچار بوجود واحد موجودند وشيء واحد داراى اتصال وحداني است كه باعتباري زمان وبلحاظى حركت است . از آنجايى حركات مكاني وحركات كيفى وكمي داراى انقطاع وتناهى
أصول المعارف — Page مقدمه 185 | الفيض الكاشاني