مينمايد وتشخص آن محفوظ است بأصل ثابت بالفعل كه مجرد عقلانى باشد ومجرد عقلانى هميشه مادة را بافاضهء صورت نگه‌مىدارد وهر فرد خاص خارجي داراى فرد جوهر عقلانى است كه أصل ثابت نوع است وهمين فرد خارجي داراى ذات وجوهري است كه انحاء وجود آن متبدل است وچون جوهر عقلانى أصل ثابت آنست ومتصل است بوجود مادي ؛ اتصال أصل بفرع ، ناچار حافظ صورت وجوهر آن ميباشد . اين بود حاصل آنچه كه به نحو اجمال در أصل 7 و 8 بيان گرديد .
وإليه أشار العارف بقوله :
خلق را چون آب ، دان صاف وزلال * اندر أو پيدا جمال ذو الجلال
شد مبدّل آب اين جو ، چند بار * عكس ماه وعكس اختر ، برقرار