إسحاق بن عبد اللّه أبو يحيى انصارى از جملهء ثقات تابعين مدينه بود ، و مرد سنهء صد و سى و دو يا صد و سى و چهار - جا .
مروان حمار در زاب صغير نزول كرد و عقد عليه الجسر ، و عبد اللّه بن علي آمد با لشكرهاى خراسان و قواد ايشان ، و ذلك لليلتين خلتا من جمادى الاخرة من سنة اثنتين و ثلاثين و مائة ، و مروان و عبد اللّه بن عليّ بهم برخوردند و مروان گريخت و خلق كثيرى غرق شدند در آب در آن روز از بني اميّه ، و إبراهيم بن عبد الملك مخلوع برادر يزيد ناقص غرق شد ، يا كشته شد و مصلوب شد به حكم مروان پيش از اين على الخلاف و هزيمت مروان در روز شنبه يازده شب گذشته از جمادى الاخرة سال صد و سى و دو واقع شد .
و مروان رفت بموصل و أهل موصل او را منع كردند از دخول ، و مروان آمد بحرّان ، و خانه و مقام او آنجا بود ، و أهل حران در وقتى كه از إله لعن حضرت عليّ بن أبي طالب كرده بودند از منابر در روز جمعه امتناع كردند از ازاله او و گفتند :
لاصلاة إلّا بلعن أبي تراب ، و يكسال بر اين ماندند تا مسوّده ظاهر شدند از جانب مشرق ، و مروان از حران رفت و از فرات عبور كرد ، و عبد اللّه بن عليّ بر در حران نزول كرد و قصر مروان را خراب كرد .
و مروان رفت تا رسيد بنهر أبي فطرس از بلاد فلسطين و اردن ، و عبد اللّه بن علي آمد بدمشق و محاصره كرد او را ، و حاكم در دمشق وليد بن معاوية بن عبد الملك بود و وليد كشته شد و خلق كثيرى كشته شدند ، و مروان بمصر رسيد و عبد اللّه بن علي بنهر أبي فطرس ، و از بني اميّه هشتاد و كسري كشته شدند ، و اين در روز چهارشنبه بود نيمه ذى قعده از سال صد و سى و دو ، و مروان كشته شد در ليلة الأحد سه روز مانده از ذى حجّه صد و سى و دو .
و كان ملك مروان إلى أن بويع السفّاح خمس سنين و شهرين و عشرة أيّام و من وقت أن بويع السفّاح إلى أن قتل مروان ببوصير ثمانية أشهر و كان كاتبه عبد الحميد بن يحيى بن سعد ، و هو أوّل من اطال الرسائل و استعمل
وقايع السنين والاعوام ( يا گزارشهاى ساليانه از ابتداى خلقت تا سال 1195 هجرى ) ( فارسى ) — صفحة 132
مساهمون: محمد باقر بهبودى
ص١٣٢