تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نفثة المصدور ( فارسى ) — صفحة 533

مساهمون:

ص٥٣٣

مثالث « 1 » و مثانى - 18 / 6

مثالث ، جمع مثلث : سازى كه سه تار ( از سه جنس مختلف ) دارد و تار سوم ساز را نيز گفته‌اند . از « محيط المحيط » . مثانى ، جمع مثنى : تار دوم عود . « لسان العرب » . و نيز گفته‌اند كه : « مثالث » جمع « مثلث » عودى است كه سه تار دارد ، و « مثانى » جمع « مثنى » عودى كه دو تار دارد . « الفتح الوهبى » ج 2 ص 95 س 16 و 17 . قس : « سه تا » در بيت ذيل :
چون چنگِ نَشاط ما شكستى خُرد * ما را بسه تا چه مىفريبى تو ؟ !
« كلّيّات شمس » ج 5 ، ص 49 ، غزل 2189 ، بيت 23234 .

مجاملت - 7 / 11

مجاملة : با كسى نيكويى كردن . از « مقدّمة الأدب » و « الصّراح من - الصّحاح » ، بجميل معامله كردن بدون مؤاخات خالص يا حسن معاشرت نمودن . « منتهى الأرب » .

مجانيق - 95 / 2

جمع منجنيق : آلتى بوده است كه بدان سنگ و آتش و ديگر موادّ زيان‌آور به طرف دشمن پرتاب مىكرده‌اند و آن را انواعى چند بوده كه
هامش
( 1 ) - گاهى بقرينهء « مثانى » ، « مثالث » را به « مثالى » بدل كنند ، حافظ گويد :سلام اللّه ما كر الليالى * و جاوبت المثانى و المثالى« ديوان حافظ » ص 325 ، نيز ، رك : « الفتح الوهبى » ج 2 ص 95 س 17 - 19 .